- Kategori
- Sanat Tarihi
ANADOLU SANAT SEMBOLLERİ
Sizce de “kutsallık ve sembolizm ilişkisi” aslında insanın ölümsüzlük arayışı olabilir mi?
İnsanoğlu binlerce yıl, kendilerini anlaşılır kılmak, zaman ve mekânda kendilerini belirlemek, geleceğe bilgi vermek adına simgeleri kullanmıştır bir diğer deyişle tarihsel süreç içinde var olan her şeye, insanoğlu tarafından simgesel bir biçim ve anlam kazandırılmıştır.
Antik dönem insanından beri varoluşsal kavramlar simge, mitoloji ve ritüeller aracılığıyla ifade ediliyor.
Simgeler ve semboller kapalı ve örtülüdür, onları ancak anlamını bilenler anlayabilir.
Sembollerin açığa çıkmasında, insanoğlunun kutsal olanı kutsal olmayandan ayırma eylemi ile sıkı bir ilişki bulunmaktadır.
Kimi zaman insanın doğanın gücü karşısında güçsüzlüğü, kimi zamanda iç dünyasında yaşanan temel çelişkiler sembole yönelimin özünü oluşturmuştur.
Semboller, zaman zamanda toplumsal varoluşun ortak özlem, beklenti ve inançlarının göstergesi olarak resmîleşme ve kurumsallaşmanın da sınırları içerisinde yer alarak, logo tasarımları, amblemler ve bayraklar aracılığıyla evrensel sistemde işleyişe katkıda bulunmuştur.
MÖ 6800 yıllarına dek uzanan, köklü kültür birikimi ile Anadolu, etnik, sosyal, dinî, coğrafi ve kültürel çeşitliliği ile semboller, formlar ve motifler açısından büyük bir zenginliğe sahiptir. Anadolu insanın, sayısız topluluk ve kültürlerinin tümünün, çağlar boyunca yaşanan kaynaşım süreci, sanatsal metaforik zenginliğe neden olmuştur.
Anadolu'nun metaforik zengin yapısı elbette ki Anadolu insanının kültür aktarımı ile ortaya çıkmaktadır. Böylesine zengin kültür birikimine sahip Anadolu'da mitoloji ve inanç aktarımı tam da bu nedenle oldukça zengindir.
“Anadolu Rönesansı” olarak adlandırılan dönem incelenince büyük düşünür, ozan ve tasavvufçulardan başta Mevlana, Yunus Emre, Arabi olmak üzere aktarımlarında kozmolojik kavramlara ilişkili simgeler kullanmışlardır. Aktarımlarında yer alan sembolizmalar çoğunlukla evrenin yapısı, insanın Tanrı ile olan ilişkisi ve ilahi boyuta dair anlamlar içermektedir
Çağlar boyunca insanoğlu simgeler aracılığıyla, ‘’bilinmeyen’’ ile iletişim kurmuştur.
Simgelerin sanat aracılığıyla açığa çıkması ile efsane ve mitolojilerin açığa çıkması muhakkak ki varoluşsal keşiflerin sonucudur!
Simgeler dünya var olduğundan beri evrensel boyutta iletişim aracı ve ortak dildir.
Hiç şüphesiz, Anadolu Uygarlık Sembolleri de oluştukları çağların, kültürel gerçeklerini aktarmaktadırlar…
Sembol ve motifler yaratıldıkları toplumun yaşam biçimini de gözler önüne sermektedir. Bilindiği üzere, kültür kısa bir dönemde oluşamaz çağlar boyu gelen aktarım ile şekillenmektedir.
Semboller sadece süsleme unsuru değildir, kökleri tarih öncesine giden kültürel, sosyal, dinî, felsefi ve mitolojik boyutlarıyla toplumların yaşantısını belgeleyen canlı şahitlerdir.
Tarihsel süreç boyunca sembollerin aktarım ve biçimleri farklılık gösterse bile unutmayınız ki evrenin mirası niteliğinde ki; dinî, mitolojik ve toplumsal ve kültürel yapıyı ortaya koyma açısından son derece yücedir.
Yeryüzünde ve gökyüzünde bilinir olan tüm doğal nesneler örneğin taşlar, bitkiler, hayvanlar, insanlar, dağlar, güneş ve ay, su ve ateş ya da insan eliyle yapılmış olanlar hatta sayılar ve geometrik şekiller bile önce soyut biçimler olarak karşımıza çıkarlar.