- Kategori
- Tarih
Bilgi, ilim ve Alim'e dair tarihi bir mesel
Kitaplardaki bilgileri hangi şartlar altında 'bilgim' diye tanımlayabiliriz?
Aşağı yukarı 1070’li yılların sonuna doğru, İran’da, yarı çöl, yarı bozkır nitelikteki uçsuz bucaksız bir arazide büyükçe bir kervan Cürcan’dan Tus’a doğru ilerlemekteydi.
Genç bir alim, devesinin sırtında, bir taraftan doğduğu belde olan Tus kentine, akrabalarına, ahbaplarına dönecek olmanın bahtiyarlığını yaşıyor, öte yandan da güneşin yakıp kavurduğu bu kervanda durumdan pek de şikâyetçi olmamasıyla dikkatleri çekiyordu. Devesinin iki yanına sarkan heybelerdeki el yazmalarına uzanıp onları adeta okşayan genç adam, dönemin en önemli alimlerince yazılmış olan eserlere derin bir muhabbetle baktı.
Tam o sırada, kervanın baş tarafında önce bir kargaşa, ardından da büyük bir panik yaşandı. Kervana eşkiya saldırmıştı.
Bundan sonra olaylar çok hızlı yaşandı. Şakilerin lideri bütün yolculara, deve, at ve merkeplerinden inip bir araya toplanmalarını emretti. Ardından da, adamları vasıtasıyla, bütün hayvanlarının sırtındaki heybe, denk ve çıkınlardaki öte beriye el koydu. İşte genç alimin kendisini ortaya atarak eşkiya liderinin karşısına dikilmesi tam o sırada gerçekleşti.
‘Benim kitaplarıma almayın, onları geri verin. Ben alimim. O kitaplar olmaksızın ben talebelerime ders veremem, ilim öğretemem. Üstelik o kitaplar sizin işinize de yaramazlar.' diyen genç alime eşkiyanın cevabı çok netti:
‘Hafızanda değil de heybende olan ilim için nasıl ‘benim ilmim’ diyorsun anlamadım. Ancak, dediğin gibi, bunlar gerçekten de benim işime yaramazlar'. Bunu diyen şakilerin lideri, yazma dolu heybeyi gence uzattı.
Ardından da, yıldırım hızıyla atına atladı ve topladıkları ganimetlerle zor hareket edebilen adamlarının önüne düşerek büyükçe bir toz bulutunun içinde kayboluverdi.
Koca kervanda, sahip oldukları eşkiyaca müsadere edilmemiş tek kişi olan genç alim, kaldırdıkları toz bulutunun içinde gözden yitip giden eşkıya güruhunun ardından bakarken, eşkiyanın söylediklerini zihninde evirip çeviriyordu..
Bu olayı ilâhi bir işaret olarak değerlendiren alim, ondan aldığı dersi ömrünün sonuna değin en önemli hayat düsturlarından birisi haline getirmiş; bir kitabı, en ince ayrıntısına değin öğrenmeden, bir görüşü en çetrefilli kısımlarına değin bellemeden, bir problemi birkaç farklı yoldan birden çözmeden asla o konuya dair görüşlerini talebeleriyle ve meslektaşlarıyla paylaşmamıştı. Ve yine ölene kadar, ünü her geçen gün artmasına ve başta döneminin sultanları olmak üzere, çağının bütün seçkin simalarından büyük saygı görmesine karşın, davranışlarına kibrin gölgesi asla düşmemişti.
Sadece İslam Medeniyetinin değil, bütün insanlık camiasının en müstesna simalarından, en büyük feylesoflarından, en sıra dışı alimlerinden, en parlak zekâlarından birisi olan Gazali’ye (Tus, 1058 – Tus, 1111) nisbet edilen bu kıssadan, 'başkasının bilgisiyle, devşirme görüşlerle, derme çatma analizlerle, sathi yorumlarla bilim, felsefe ve düşünce dünyasında var olmaya çalışmak doğru değildir' mahiyetindeki bir dersi almak mümkündür sanırım.
- Toplam blog
- : 297
- : 1623
- Kayıt tarihi
- : 29.08.11
1958 Fatih / İstanbul doğumlu. Etiler Lisesi ve İTÜ Maden Fakültesi Petrol Mühendisliği Bölümü me..