- Kategori
- Dünya
Boao Forumu ve erimeye başlayan buzlar
Çin Devlet Başkanı Hu ve Tayvan Başkan Yardımcısı Şiao.
Çin’in güneyinde yer alan Hainan adası 11–13 Nisan tarihleri arasında bölge için son derece önemli olan ve 20’den fazla üyesi bulunan Boao Forumuna[1] ev sahipliği yaptı. 2002 yılından beri geleneksel hale gelen bu zirvede başta Çin olmak üzere diğer birçok Asya ülkesi bir araya geliyor ve bölgenin ekonomik, kültürel ve politik gelişmelerini masaya yatırıyor. Bu zirvede Asya ülkelerinin yanı sıra diğer pek çok ülkenin siyaset ve iş dünyasının önde gelen katılımcıları da yer alıyor.[2]Liderler bu zirvede ele aldıkları meseleler bölge ve dünya için büyük önem taşıyor. Son zamanlarda Tibet’teki olaylar ile uğraşan Çin yönetimi bu zirve ile birazda olsa rahat nefes aldı ve yeniden bölge ve dünya ekonomisine odaklanma imkânı buldu. Tibet’teki olayların ardından Çin lideri ??? (Hu Cin Tao) bu zirvede bölge ve dünyaya sıcak mesajlar vermeyi de ihmal etmedi.
Büyük Buluşma ve Dostluk Mesajları
Boao’ da ki zirvede liderler yerlerini alırken tüm gözler zirveye katılan ??? (Şiao Van Çang) üzerinde idi. Tayvan başkanlık seçimlerinde ipi göğüsleyen ve 20 Mayısta yemin ederek Tayvan Başkan Yardımcısı ve Ekonominin bir numaralı ismi olacak Şiao bu yılki zirvede beraberindeki heyetle birlikte yer aldı. Tayvan’da desteklendiği kadar birçok eleştiriye de maruz kalan bu katılımın iki ülkenin 8 yıllık aradan sonra aralarındaki buzları eritmesi için ilk adım olarak yorumlaması yanlış olmayacaktır. Çin ile Tayvan arasında politik ilişkiler çok ince bir çizgide ilerlediği için bu zirveye Şiao, Başkan Yardımcısı sıfatıyla değil de, Cross-Strait Common Market Foundation[3] ( Karşılıklı Boğaz Ortak Pazar Vakfı) başkanı olarak katıldı[4]. Şiao zirvede temaslarda bulunurken, Tayvan’da Demokratik Kalkınma Partisi ( DPP) taraftarları Tayvan’ın bu şekilde temsil edilmesinin bir utanç olduğunu ve Tayvan’ın Çin’in bir parçası olduğunu kabul etmek olduğunu öne sürerek Şiao’ ya ağır eleştirilerde bulundular. Tayvan’da sandıktan zaferle çıkan Milliyetçi Çin Partisi ise yapılan eleştirilerin yersiz olduğunu KMT olarak Şiao’ yu ve Çin ile karşılıklı ilişkileri desteklediklerini belirtti. Tüm eleştirilerin en üst noktaya ulaştığı an ise Şiao’ nun 11 Nisan tarihinde Çin lideri Hu ile 20 dakikalık görüşmesi oldu. Hu ve Şiao bundan önce 2004 senesinde görüşmüşlerdi. Bu seferki görüşmenin önemi ise 8 yıllık aradan sonra ilk kez Tayvan’dan ikinci en üst düzey yetkilinin Hu ile görüşmesi olması. Çin’in 8 yıllık ???[5] (Çın Şui Bien) ambargosundan sonra bu zirve ile iki tarafın liderleri buzları eritmek için ilk ateşi yaktılar. Hu ikili zirve öncesinde dostluk mesajları verirken, söz Şiao’ ya gelince oda Hu’ ya aynı dostluk mesajlarını iletti. Şiao’ nun ikili zirvede basın mensuplarına ve Hu’ ya “ Ben Ekonominin askeriyim” demesi KMT olarak Tayvan’ın ekonomisine ne kadar önem verdiklerinin bir göstergesi olarak satırlara yazıldı.
Tayvan tarafında özellikle muhalefet partisi DPP bu zirveyi Tayvan’ın teslimiyeti olarak yorumlarken, zirveye katılanlardan ABD Eski Genel Sekreteri Colin Powell bu buluşmanın buzları eriteceğini, iki tarafın karşılıklı işbirliğini geliştireceğini ve bu görüşmenin bölgenin geleceği için son derece olumlu olduğunu vurguladı. Filipinler Eski Devlet Başkanı Fidel Ramos ise ikilinin buluşmasını “ İyi haber” olarak nitelendirdi. Zirvede iki liderin görüşmelerinden sonra da Şiao diğer temaslarına devam etti ve zirvenin ardından kendinden emin şekilde Tayvan’a döndü. Şiao yaptığı açıklamada başarılı ve son derece önemli görüşmeler yaptıklarını belirtti. Şiao bu açıklamalarına şu sözler ile devam etti “ Bu görüşmeler Tayvan’a yeni dostlar kazandırmıştır. Tüm çabalarımız Tayvan’ı yabancılar için daha cazip hale getirmek ve yabancı sermayeyi ülkemize daha çok çekmek. Bu görüşmeler bir başarıdır ve bizleri tatmin etmiştir.” [6] Şiao ve Ma [7] parti binasında birlikte basına yaptıkları açıklamada Boao zirvesinde yer almanın Tayvan için son derece itibarlı bir adım olduğunu, Tayvan’ın artık kabuğundan çıkması gerektiğini ve dünyaya açılmasının önemini vurguladılar. İkilinin Boao’ da gerçekleşen Hu görüşmesi ile olan açıklamaları ise “Buzların erimeye başlaması” oldu. İkili yaptıkları açıklamada buzların zamanla eriyeceğini iki kıyı olarak karşılıklı dostluğun daha güçlü şekilde kurulacağını belirttiler.
Sonuç
Sonuç olarak bu zirveye baktığımızda Tayvan’ın 8 yıllık Çin karşıtı politikalardan artık medet ummadığını görüyoruz. Yaptıkları açıklamalarda her zaman Çin ile kurulacak olan yeni işbirliğinin bölgeye katkılarından bahseden Ma ve Şiao, 20 Mayısta göreve resmi olarak başlamalarıyla birlikte Tayvan’ın geleceği için yeni bir sayfa açmayı düşünüyorlar. Boao Zirvesinde Tayvan’ın temsil edilmesi hiç temsil edilmemesinden kesinlikle çok daha önemli bir adım olarak değerlendirilebilir. İki kıyının karşılıklı ticarete açılması, hemen olmasa da ilk adımları bile Tayvan ekonomisi için olumlu hava estirmeye yetiyor. Ma ve Şiao yaptıkları açıklamalarında da çok hızlı bir açılımdan bahsetmiyorlar. İkilinin planlarında İki Kıyının kapılarının yavaş yavaş açılması öngörülüyor. İlk önce iki taraf içinde uygun bir zeminin yaratılması ve sonrasında diğer adımların atılması gerekiyor. Daha sonra ise karşılıklı tarifeli seferlerinin başlaması ve iki kıyının iş adamlarının ticarette önünün açılması düşünülüyor. İki tarafın yapacak daha çok fazla işinin olduğunu düşünürsek beklenen işbirliğinin epey zaman alacağı söylenebilir. Özellikle Tayvan tarafında DPP partisinin Çin üzerindeki kaygıları KMT tarafında da adımların daha kuvvetli ve yavaş atılmasına sebep oluyor. Çin tarafı Tayvan ile masaya oturacağı zamanın geleceğine inanırken şu anda tek hedefi olarak 2008 Pekin Olimpiyatlarını huzur içinde yaşayabilmenin ve yaşatabilmenin planlarını yapıyor. 8 yıl aradan sonra bölgede rüzgâr Tayvan’dan Çin’e ılık esiyor ama Çin’i esas korkutan ülkenin içinde aniden esebilecek buz gibi ayaklanma ve olimpiyatların başına gelebilecek saldırı rüzgârları.
[1] Boao Forumu hakkında daha fazla bilgi için lütfen bakınız http://www.boaoforum.org
[2] Bu yılın delege listesi için lütfen bakınız http://www.boaoforum.org/html/AC2008/DelegationListEn.asp
[3] Bu Vakıf hakkında daha fazla bilgi için bakınız http://www.crossstrait.org/version3/top.html
[4] http://www.shanghaidaily.com/sp/article/2008/200804/20080411/article_355545.htm
[5] Tayvan’ın 2000–2008 yılları arasındaki devlet başkanı.20 Mayıs 2008’de görevini yeni başkana teslim edecek.
[6] Haberin detayları için lütfen bakınız http://www.chinapost.com.tw/china/national%20news/2008/04/14/151750/Siew-hails.htm
[7] ??? ( Ma Yin Jio) Tayvan Devlet Başkanı. Resmi olarak göreve 20 Mayısta yemin ederek başlayacak.
*Not: Bu makalede parantez içerisinde belirtilen isimler kişilerin Çincedeki isimlerinin Türkçe olarak yazılışıdır.
- Toplam blog
- : 180
- : 4193
- Kayıt tarihi
- : 13.11.06
Kariyerini Uzakdoğu sahne ve televizyonlarında geliştiren sunucu, şovmen, yazar, oyuncu Uğur Rıf..