- Kategori
- Felsefe
Cehalet

Yüreğimde garip bir sıkıntı var bugün. Beni bunaltan daraltan bir sıkıntı. Sebebini anlamış değilim. Yine tam izah edemeyeceğim bir his, beni bu sıkıntının sebebini araştırmaktan alıkoyuyor. Korkuyorum, endişeliyim. Niçin? Bilemiyorum. Bilgisizliğimin endişesi ve korkusu mu beni huzursuz eden? Cehalet huzur mu kaçırır? Belki. Ama öncelikle bilgisizliğin ya da bilgi eksikliğinin ‘cehalet’ kavramı ile özdeştirilip özdeştirilemeyeceğinin bir mutalası yapılmalıdır.
Birisine cahil dendiğinde zihnimizdeki yansımanın temel nitelikleri nelerdir? Yani onun en belirgin ayırıcı veya toplayıcı özellikleri. Bilgi eksikliği veya yetersizliği, cehli diğer kelime ve kavramlardan bariz olarak ne derecede ayırmakta? Mesela entelektüel kavramından onu hangi düzeyde ayırmakta ya da bu iki kavram hangi oranda bir birlikteliğe sahip?
‘Entel’ her şeyi bilir mi? Cevabımız ‘hayır’ ise bilgisizlik cehaletin temel ayırt edici vasfı olamaz. Ya da her ‘entel’ aynı zamanda bir parça ‘cahil’dir. Sanırım bilgi eksikliğinin cehaletle doğrudan bir ilgisi yok. Zaten bilgisizlik cehaletin temel ayırt edici vasfı olsaydı, içimizde cahil olmayan kimse olmazdı. Kimin bilgisi tam ve yetkin? Belki cehaletin asıl ayırt edici özelliği bilgi eksikliği değil yetersiz bilgiye sahip olabileceğini bilmemektir.
Süleyman Dönmez
Birisine cahil dendiğinde zihnimizdeki yansımanın temel nitelikleri nelerdir? Yani onun en belirgin ayırıcı veya toplayıcı özellikleri. Bilgi eksikliği veya yetersizliği, cehli diğer kelime ve kavramlardan bariz olarak ne derecede ayırmakta? Mesela entelektüel kavramından onu hangi düzeyde ayırmakta ya da bu iki kavram hangi oranda bir birlikteliğe sahip?
‘Entel’ her şeyi bilir mi? Cevabımız ‘hayır’ ise bilgisizlik cehaletin temel ayırt edici vasfı olamaz. Ya da her ‘entel’ aynı zamanda bir parça ‘cahil’dir. Sanırım bilgi eksikliğinin cehaletle doğrudan bir ilgisi yok. Zaten bilgisizlik cehaletin temel ayırt edici vasfı olsaydı, içimizde cahil olmayan kimse olmazdı. Kimin bilgisi tam ve yetkin? Belki cehaletin asıl ayırt edici özelliği bilgi eksikliği değil yetersiz bilgiye sahip olabileceğini bilmemektir.
Süleyman Dönmez