- Kategori
- Futbol
Cımbız
“TERİM OLARAK BÜROKRASİ, ÖNCELİKLE DEVLET GÖREVLİLERİNE UYGULANSA VE YAYGIN OLARAK BÖYLE ALGILANSA DA, BU TERİM GİDEREK BÜYÜK ÖRGÜTLERE KARŞILIK GELMEKTE VE BUNLARIN İÇİNDE DE KENDİNİ BULMAKTADIR” tümcesi neyi açıklar? Hemen aklımıza ne geliverir?
Tabi ki Terim’i, yani Fatih Terim’i. Son günlerde aylık maaşıyla gazetelerin başlığından düşmeyen Terim’e, yeni çıkarılacak sosyal güvenlik yasasında %5’lik bir oranda vergi kıyağı yapılacağı, ama bunun yanında vatandaşa getirilen vergilerde artış olacağı yazılıp çizilmektedir. Burada amaç, o çok bilinen deyimle, “üzüm yemek değil, bağcıyı dövmektir”.
“BU TERİM, GİDEREK BÜYÜK ÖRGÜTLERE KARŞILIK GELMEKTE VE BUNLARIN İÇİNDE DE KENDİNİ BULMAKTADIR” tümcesi, Fatih Terim’in devletin bürokratik, etkin ve bazı “derin güçlerle” işbirliği içinde olduğunu pekâla çağrıştırabilir. Ama, anlatılmak istenileninin böyle anlaşılması istenirse tabi ki. Böyle anlaşılmasını istemeyenler zaten bu tümcenin önünü de arkasını da merak ederler. Hemen, yoruma geçmezler. Ama Fatih Terim’i “derin direktör” olarak görmek isteyenler işi hemen Mehmet Ağar ile Fatih Terim’in yakın dostluğuna dayandırırlar. Çünkü yakın dost Mehmet Ağar, bir zamanlar basın toplantılarını bile Galatasaray’ın Fulya tesislerinde yapmaktadır. Hatta tesislere o meşhur “Susurluk” davasından mahkûm olan Korkut Eken ve sözü edilen Eken’in diğer “derin arkadaşları”, birçok kere Galatasaray tesislerinde Fatih Terim ile beraber görülmektedirler. Hatta, Korkut Eken’i cezaevinde ziyaret etmek onuruna nail olan ziyaretçilerin yanında o zamanlar Galatasaray Spor Kulübü Futbol Takımı’nın Teknik Direktörü olan Fatih Terim’in yanında futbolcuları da vardır. Bunlar birçok gazete, dergi ve kitaplarda yazılıp çizilmiştir. Gözümüzle görmedik, uydurmuyoruz ama herkes bu yazılanları okumuştur. Bunları bir kaynağa dayandırmak gerekirse, sadece bir örnek vermek kanıt açısından yeterli olacaktır sanırım. 2003 yılında Ecevit Kılıç, Toplumsal Dönüşüm Yayınlarından çıkan “Kirli Kramponlar” kitabında bunları ayrıntısıyla yazmıştır. Hatta, Sayın Kılıç’ın adı geçen eserinde belirttiğine göre, Fatih Terim’in Mehmet Ağar ile dostluğunu sadece Türk basını değil, İtalya’nın en yüksek tirajlı haftalık politika ve aktüel dergisi L’Espresso bile yazmıştır. Fatih Terim açısından anlaşılması istenilen yargı ve durum bu “ahval”deyken, “BU TERİM, GİDEREK BÜYÜK ÖRGÜTLERE KARŞILIK GELMEKTE VE BUNLARIN İÇİNDE DE KENDİNİ BULMAKTADIR” tümcesinin başkaca bir içeriğinin olmadığı sanılabilir. Anlatılmak istenilen, “Terim ve Büyük Örgüt” müdür?
Fatih Terim açısını sormuyorum, tümcenin anlatmak istediğini şeyi soruyorum.
Bu tümce, tek başına ele alındığı zaman, tümcenin önü ve arkası olmadığı zaman, tabi ki bu anlaşılır. Çünkü anlaşılması istenilen budur.
Oysa bazı detaylarda, insanın içindeki önyargı, olayı istediği gibi, taraf olduğu gibi yorumlamak ve kamuoyuna duyurmak istediği gibi, bazı anlatımların “önünü ve arkasını” atar.
“İşte siz böyle demiştiniz” lâfı, kendisinin önyargısına dayanak oluşturmak içindir. Kanıtı da vardır nasıl olsa.
Söz, bu sözdür. Bunun lamı-cimi yoktur. Bal gibi de böyle denilmiştir. Tümcenin anlatmak istediği de anlatılmak istenilen de budur. “Örgüt ve Fatih Terim”.
“Futbolun ve daha dar anlamda futbol kulüplerinin toplumsal işlevi ve yapılanması incelenirken, Max Weber’in sözünü ettiği örgüt ve örgütlenme tanımlamalarından yararlanılabilir. Weber çağdaş örgütleri, insanların etkinliklerini düzenleme yolları ve zaman ve mekân içinde insanların durağan olarak ortaya koydukları ürünler olarak görür. Weber’e göre büyük ölçekli tüm örgütler yapılarından ötürü bürokratik olmaya eğilimlidirler. TERİM OLARAK BÜROKRASİ, ÖNCELİKLE DEVLET GÖREVLİLERİNE UYGULANSA VE YAYGIN OLARAK BÖYLE ALGILANSA DA, BU TERİM GİDEREK BÜYÜK ÖRGÜTLERE KARŞILIK GELMEKTE VE BUNLARIN İÇİNDE DE KENDİNİ BULMAKTADIR. Weber modern toplumlarda bürokrasinin yayılmasını kaçınılmaz görmüş ve bürokratik yetkinin büyük ölçekli toplum sistemlerinin yönetim gereksinimleriyle ilgilenmenin tek yolu olduğunu vurgulamıştır” (Öz, Ahmet., “Futbol ve Demokrasi”, Felsefe-Yazın Dergisi, sayfa:34, Ocak-Şubat 2006).
Gördünüz mü, buradaki terim, teknik direktör Fatih Terim değildir. Metin, aynı metindir ama metnin önü ve arkası atılınca, asıl metinde kullanılan terim, “anlam ifadesi” ya da “şimdiye kadar söylenmemiş bir anlama sahip olmayan” anlamında kullanıldığı halde, önü ve arkası atılan tümcedeki anlam ifadesi değişmektedir.
Kendi önyargıları gereği, böyle “cımbız”lamaları hemen herkes sık sık kullanmaktadır. Siyasetçiler, bürokratlar, toplumun önde gelenleri, yazarlar ve her meslekten yöneticiler, görünmesini istemedikleri şeyleri “cımbız”larlar. Göstermek istediklerini söylerler. Var olan, ama “cımbız” ile geçici olarak ortadan kaldırılan tüyler gibi, bir süreliğine yöntem tutar. Konu muhatapları, “cımbız”cıyı gün ışığına çıkarır ama nafile. Atı alan Üsküdarı geçmiştir. Çamur atılmış, izi kalmıştır. Analitik düşünenler, gün ışığına çıkan gerçekleri kabul ederler, çünkü işin aslını öğrenmişlerdir. “Cımbız”cıya inanmazlar, ama inananlar çoğunluktadırlar.
Şimdi bu yazı içinde bile “cımbız”cılar çıkacaktır. Anlatmak istediğimizi değil de, konunun içinden konu çıkarmaya meraklılar, “şimdi Fatih Terim derin teknik direktör değil mi yani” diye soracaklardır. Fatih Terim’in derin teknik direktör olup olmadığı değildir ki bu yazıda anlatılan.
Rus “Petruşka Bebekleri” gibi, konu içinden konu, anlatım içinden anlam çıkarılsın diye yazılmamıştır bu yazı. Petruşka bebekleri’ne merakı olanlar, ister bebekleri açmaya devam etsin, ister “cımbız”lamaya, hiç fark etmez.
Fatih Terim hakkında yazılanları belgesiyle yazdım, benim anlatmak istediğim konu, O’nun derin Teknik Direktörlüğü veya derin olmadığıyla hiç ilgili değildir. Burada anlatılmak istenilen konu, her TERİM denilince FATİH TERİM’in anlaşılmaması gerektiğidir. “Cımbız”cılara örnek vermek için, bir “cımbız” yapılmıştır.
12 Nisan 2008 akşamı SkyTürk televizyonunda Enver Aysever’in hazırlayıp sunduğu “Aykırı Sorular” programı vardı. Programın konukları, Gazeteci yazar Ecevit Kılıç, Milliyet Gazetesi Yazı İşleri Müdürü Cem Dizdar ve eski milli futbolcu Saffet Sancaklı idi. Programın içinde bir ara futbol yazarı Kemal Belgin canlı telefonla programa bağlandı. Program içindeki konukların hiçbirisinin söylemediği ama ısrarla Kemal Belgin’in “programda bunları söylediniz” diye iddia ettiği şey, çok güzel bir “cımbız”lamaydı. Bir ara Cem Dizdar, “siz programı izliyor musunuz, ne dediklerimizi duydunuz mu?” diye sorduğunda Kemal Belgin’in yanıtı, “ekranın altında yazıyordu” diyordu. Ekranın altında yazan da aslında Kemal Belgin’in iddia ettiği konu değildi. Program sunucusu Enver Aysever şaşkınlığını gizleyemeyerek “arkadaşlar biz bunları dedik mi?” diye konuklara soruyordu, ama konukların hepsi Kemal Belgin’in programı izlemediğinde hemfikirdi. Konuyu burada anlatmak “petruşka bebek” açmak olacağından yazmıyorum. Ancak Kemal Belgin tam bir “petruşka bebek” açıyordu. Açtıkça, açıyordu. Konu ile hiç ilgisi olmayan, aslında program sunucusu ve konuklarının söylemek istedikleriyle aynı şeyleri söylüyor, ama anlaşılamıyordu. Ne derdini anlatabildi, ne de anlaşılabildi. Konu içinde geçen Hakan Şükür ismi, program sunucusu ve konuklarının üzerine gitmek için yeterliydi. Hakan Şükür isminden önce ve sonra neler konuşulmuş, Kemal Belgin için önemli değildi. Kemal Belgin’e göre Türkiye’de Hakan Şükür kadar Türk milletine hizmet etmiş biri yoktu. Hakan Şükür lâfı ağızlara alınmamalıydı. Cem Dizdar, haklı olarak çok şaşırdı, birçok mantıklı örnekler verdi, ama nafile, Kemal Belgin’i ikna etmek olası değildi. “Cımbız”lama yapan Kemal Belgin, sonunda program sunucusu Enver Aysever tarafından “cımbız”landı, telefonu kesildi. Ama bu “cımbız” haklıydı, Kemal Belgin “cımbız”ı hak etmişti.
Fatih Terim’in maaşı da son günlerde sık sık gündeme gelmeye başladı. Maaşı “cımbız”lanır mı “cımbız”lanamaz mı bilmem ama, sanki bu düzende yüksek maaş alan sadece Fatih Terim’miş gibi, vatandaşı ilgilendiren her düzenlemede, Fatih Terim ile ilgili haberler gündeme “cımbız”lanmaya başladı. Tamam, maaş yüksek olmasına yüksek de, bu işin raconu budur be kardeşim. Dünyada da budur, Türkiye’de de budur. Bu raconu savunduğum sanılmasın, ama bu meslek grubunun maaşı Dünyada da böyledir, Türkiye’de de böyledir, Etyopya’da da böyledir, açlıktan kırılıp geçen, bir yudum suya muhtaç, bir lokma ekmeğe hasret ülkelerde de böyledir. Havadan uçakla veya helikopterle yiyecek atılan ser sefil ülkelerde de bu racon böyledir. Maalesef böyledir. Endüstriyel kapitalizm budur işte. Bu meslek grubunun maaşları, hiçbir Devlet adamı’nkiyle, Kral’inkiyle, Kraliçe’ninkiyle bile karşılaştırılamaz. Çünkü her yerde, bu meslek grubunun maaşı bunlardan yüksektir. Türkiye’de de yüksektir, ama bu meslek grubunun raconu budur. Savunduğum sanılmasın, ama maalesef böyledir.
Milletvekilleri “gazi”den sayılır, ama garip vatandaş “hiç”ten sayılır. Çıkarılacak olan Sosyal Güvenlik yasasıyla vatandaş ancak “ölümünde emekli” sayılır, ama bunlardan önce Fatih Terim’in maaşı gündeme getirilir. Bir akşam yemeği için özel uçağına atlayıp bilmem ne adasına gidip balık ızgara yedikten sonra aynı gün yine özel uçağıyla Türkiye’ye geri dönen para babaları gündeme gelmez, O’nların nasıl para kazandıkları, kaç para kazandıkları gündeme gelmez, Fatih Terim’in maaşı gündeme gelir. Sıkıysa, bu para babalarını da gündeme getirseniz ya. Getiremezler.
İstanbul Rami toptancı hali’ndeki esnaf vatandaşlar işlerinin kesat gitmesini “küresel ısınmaya” bağlarlar, ama hükümetin ekonomik politikasının iflas ettiği hiç akıllarına gelmez. Memleketin en önemli kamu ve özel kuruluşlarının bir bir satılarak bitirildiğini, artık satılacak bir şeyin de kalmadığını, adeta kapitülasyonların yeniden yaratıldığını hiç düşünmezler. Yine de kapısının önüne bir çuval kömür, bir kilo pirinç bırakılmaya şükür ederler. Eline asgari ücret geçen vatandaş, “vay be, şu Fatih Terim’in maaşına bak” der. Kendisi niye az ücret alıyor, sebebi nedir düşünmez, Fatih Terim’in maaşıyla ilgilenir.
Memlekette “cımbız” da çok “cımbız”lama da.
- Toplam blog
- : 135
- : 1226
- Kayıt tarihi
- : 11.10.06
Ankara Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Öğretim Üyesi. Spor Sosyolojisi, Popüler Kültü..