- Kategori
- Güncel
Cumhuriyetimizin temel nitelikleri
Cumhuriyete giden yolda, Mustafa Kemal ve silah arkadaşlarının verdiği mücadeleyi, verilen bu mücadele sonunda cumhuriyetimizin ilanını daha önceki yazımda sizlerin bilgisine sunmuş, cumhuriyetimizin öyle çokta kolay kurulmadığını anlatmaya çalışmıştım.
Bugün ise bir çoğumuzun mutlaka bilmesi gerektiği, ancak zaman zaman unutulmaya, üstü örtülmeye çalışılan, cumhuriyetimizin temel niteliklerini bir kez daha hatırlatmak, görmek istemeyenlerin biraz olsun gerçekleri bir kez dahagörmesini sağlamak zorundayız.
Cumhuriyetimizin temel niteliklerini her vatandaşımız iyi kavramalı, beynine iyiyerleştirmelidir.
Anayasamızın 2. maddesi “Türkiye Cumhuriyeti toplumun huzuru, milli dayanışma ve adaletanlayışı içinde insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal birhukuk devletidir.”
Anayasamızınbu 2. maddesi cumhuriyetimizin temel niteliklerini açıkça ortaya koymakta “demokratik, laik, sosyal bir hukuk devleti” niteliklerini tamamlayan, açıklayan unsurlarada ayrıca yer vermektedir.
“Demokratik, laik, sosyal hukuk devletini” destekleyen diğer nitelikler nelerdir?
İştecumhuriyetimizin temel niteliklerini tamamlayacak olan diğer özellikleri de iyikavramamız ve görmemiz gerekmektedir.
*İnsanhaklarına saygılı olma; Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarımızın sırf insanolmaları dolayısıyla onurlu bir yaşam sürmesi, doğuştan sahip olduklarıhaklardan ve özgürlüklerden her hangi bir engelle karşılaşmaksızınyararlanmasıdır.
*Atatürkmilliyetçiliğine bağlılık;1982 Anayasasıyla Türk milliyetçiliği yerine Atatürk milliyetçiliğikonulmuştur.
Atatürkmilliyetçiliği ise ırkçı bir anlayış değildir. Etnik kimliği ve kökeni neolursa olsun, T.C her vatandaşı Türk’tür. “Ne mutlu Türküm diyene!” diyebilen her vatandaşımız buülkenin vatandaşı olarak kabul edilmiştir.
1982Anayasasının 2. maddesinin gerekçesinde Atatürk milliyetçiliğinin tanımını: “T.C.Atatürk milliyetçiliğine bağlı, yani bütün fertlerinin kaderde, kıvançta vetasada ortak bölünmez bir bütün halinde, milli dayanışma ve adalet anlayışıiçersinde yaşayan” bir toplum olduğu belirtilmiştir.
*Cumhuriyetimizintemel niteliklerinden bir diğeri ise Kuvvetler ayrılığıdır.
Devletintemel yetkilerinden olan yasama, yürütme ve yargının ayrı ayrı organlar tarafındanyürütülmesidir.
Anayasamızyasama yetkisini; TBMM;
Yürütmeyi;Cumhurbaşkanı ve bakanlar kuruluna;
Yargıyıise; Türk milleti adına karar veren bağımsız mahkemelere vermiştir.
*Atatürkilke ve inkılâplarına bağlılık ise; Cumhuriyetimizin diğer önemli bir temelniteliğini oluşturmaktadır.
Anayasamızın174. maddesine göre mutlaka korunması gereken inkılâp kanunlarımız ise:
Tevhidi Tedrisat Kanunu.
Şapka Kanunu.
Tekkeve zaviyeler Kanunu.
Resminikâhın kıyılması ile ilgili medeni kanun.
Türkharflerinin kabulü ile ilgili kanun.
Efendi, bey, paşa gibi lakapların kaldırıldığına dair kanun.
Bazıkisvelerin giyilemeyeceğine dair kanun.
Görüldüğügibi Atatürk devrimleri modern ve Çağdaş bir Türkiye’nin önünü açmada, bilim veilerlemede çıkacak engelleri yok etmede önemli bir kalkan vazifesi yapmaktadır.
*Cumhuriyetimizinbir diğer ve önemli niteliği ise “Atatürk İlkelerine” bağlılıktır.
Bu ilkeler:
Cumhuriyetçilik,
Halkçılık.
Milliyetçilik,
Laiklik.
Devletçilik.
Devrimcilik.
Atatürk’ünortaya koyduğu bu ilkeler mutlaka halkımız ve bizi yönetenler tarafından iyiokunmalı, özellikle de siyasiler tarafından çok iyi algılanmalı ve okunmalıdır.
Yukardasıralamaya çalıştığımız “Cumhuriyetimizin bu temel niteliklerini” destekleyenmanevi değerleri de göz ardı etmemek gerekmektedir.
Bumanevi değerlerin en önemlisi ise “Cumhuriyetin fazilet” olmasıdır.
Atatürk’ün:“Cumhuriyet vazilet-i ahlakiye ye dayanan bir idaredir” sözü, cumhuriyetidaresinin “ahlaklı ve faziletli insanlar yetiştirmesi gerektiğine” vurguyapmaktadır.
Cumhuriyetimizinbir diğer önemli özelliği ise; “Çağdaş ve uygar olma” özelliğidir.
Atatürk, Çağdaş ve uygar olma yolunda birçok devrimleri gerçekleştirerek, çağdaş veuygarlığın yolunu Türk milletine açmıştır.
*Gelişimve değişimlere açık olmak ise, yine cumhuriyetimizin temel niteliklerindendir.
Cumhuriyetimizin dünyada olup biten olumlu tüm gelişmelere, değişimlere açık olması çağdaş veuygar olmanın bir gereğidir.
Çağdaş ve uygar olabilmek için, ilmin yol göstericiliğine ve akılcılığa önemverilmesidir.
Atatürk:“Cumhuriyet; Fikren, ilmen, bedenen kuvvetli ve yüksek seciyeli (karakterli)muhafızlar ister” sözleriyle yetiştirilecek nesillerin, ilmen ve bedenenahlaklı ve zeki olmasını istemiştir.
*Cumhuriyetimizinbir önemli niteliği ise; Tam bağımsız ve mısak-ı milli sınırlarını korumak vekollamak gerektiğidir.
Atatürk’üntam bağımsızlık konusunda: “Tam bağımsızlık bizim üzerimize aldığımız vazifenintemel ruhudur. Bu vazife bütün millete ve tarihe karşı yüklenilmiştir. Tambağımsızlık denildiği zaman, elbette siyasi, mali, iktisadi, adli, askeri, kültürel ve benzeri her hususta tam bağımsızlık ve tam serbestlik demektir.”sözleriise bağımsızlığın ne kadar önemli olduğunu ortaya koymaktadır.
Cumhuriyetimizintemel niteliklerine ve cumhuriyet ilkelerine genel çerçevede bakıldığı zaman;
Cumhuriyetimizin, demokratik, insan haklarına saygılı, laik, sosyal bir hukuk devleti olması gerektiği, Atatürk ilke ve inkılâplarına bağlı, milli değerlere saygılı, Türkiye’nin “devleti ve milletiyle bölünmez bir bütün ”olduğu, resmi dilinin “ Türkçe” olduğu, cumhuriyetimizin üniter bir yapıyasahip olduğu belirtilmektedir.
Bugün85. yılını kutladığımız cumhuriyetimizin temel niteliklerini günümüze hangioranlarda taşıyabildiğimiz, hangi niteliklerini ise “sulandırıp” ihmalettiğimiz, dumura uğrattığımız ise açıkçası tartışma konusudur.
Cumhuriyet rejimimizin ne kadar ahlaklı ve faziletli insanlar yetiştirdiğini;
İnsanhaklarına ne kadar sahip çıkabildiğimiz;
Nederece sosyal hukuk devletinin gereklerini yerine getirebildiğimiz;
Devletimizin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğümüzün bugün nerelere çekilmek istendiği;
Atatürk ilke ve inkılâplarına bağlılığımız ve bu ilke ve inkılâplara sahip çıkma, çıkabilme noktasında ne kadar samimi olduğumuz;
Atatürk’ün önemle işaret ettiği “Çağdaş uygarlık düzeyine” ulaşmada ne kadar mesafealabildiğimiz;
Demokratik, laik, sosyal hukuk devletimizin bu özelliklerini ne kadar koruyabildiğimiz vene derece uygulayabildiğimiz ise;
Tüm cumhuriyetçilerin, tüm Atatürk devrimcilerinin, tüm yurtsever ve bağımsızlıkyanlısı olanların üzerinde tekrar tekrar düşünmesi ve irdelemesi gerekecektir.
Artık cumhuriyetimizin değerlerine sahip çıkılmalı, cumhuriyetimizi “daha ileriyedaha aydınlığa götürebilme” adına bu yolda emin adımlarla kol kolayürünmelidir.
Osman Özeker.
- Toplam blog
- : 287
- : 3107
- Kayıt tarihi
- : 11.07.08
1949 Konya Ereğli doğumlu olup, halen İzmir'de oturmaktayım. A.Ü. Eğitim Fakûltesi mezunuyum Ata..