- Kategori
- Bebek - Çocuk
Daha 17

Kınalı kuzum geçenlerde 17 yaşına girdi. En güzel yaşa, Teoman’ın şarkıda tam da ifade ettiği gibi ”daha
16 yaşında aşık olmuş ve ilk flörtümü yaşamıştım. Eminim o da aşık oldu bu yaşlarda, ama benden gizliyor. Onun mesajlaşmalarından, arkadaşlarıyla konuşmalarından ve hallerinden anlıyabiliyorum. Ayrıca ufak yalanlar da söylemeye başladı artık. Bu iyiye işaretmiş Yankı Yazgan’a göre. Aklını kullandığının ve büyümeye başladığının işareti.
En çok istediğim arkadaş olmak, hep arkadaş kalabilmek onunla. Becerebilir miyim bilmiyorum. Şimdi dertlerini, aşk acılarını paylaşmıyor, paylaşmak istemiyor. Bu konuda da haksız değil. Bana bir kız arkadaşına ilgisinden bahsettiğinde, ben de tutamayıp babasına söyledim. Bu onun bana olan güvenini sarstı, bir daha da geri kazanamadım.
Derslerinden çok sıkıldı bu dönem, bir an önce tatil olsun diye dört gözle bekliyor. Kalan iki hafta ona yıl gibi geliyor, şikayet edip duruyor.
“bir şey kalmadı zaten, çok abartıyorsun” dediğimde,
“sende hiç empati yapmıyorsun” demez mi?
Büyümüş de bana empati öğretiyor. Şaşırdım kaldım. Yerinde bir laftı.
İnsan ilişkilerinin kilit noktası olan empatiye, en çok çocuklarımızla iletişimde ihtiyacımız var. Bu kadar zor mu empati yapmak?
Hiç değil, gelin görün ki bu bir alışkanlık, düşünme alışkanlığı. Karşımızdaki insanın duygulanımlarını, kendimizi o duygu halini yaşıyormuş gibi hayal etmeye çalıştığımızda onu anlamamız, hak vermemiz kolaylaşır. Bu durumlar, “acı çekme”, “sevinme”, “stres”, “bunalım”, “sıkıntı” olabilir.
Davis Hume, 1739 yılında yazılmış “insan doğası üzerine bir inceleme” isimli felsefi çalışmasında, ahlak ve insan ilişkilerini, acı, sevinç, tutku, sevgi, nefret, hırs, zenginlik yoksulluk, erdem , kavramlarını, ötekini anlama yetisini derinlemesine irdeler. Sempati-duygudaşlık kavramına şöyle açıklama getirir:
“yabancı tanımadığım bir insan beni ancak duygudaşlık yoluyla etkiler. O ilkeden, ne zaman onun mutluluk ve iyiliğini bulacak olsam, ister nedenlerinde ister etkilerinde olsun, ona öylesine derinden girerim ki, bana duyulur bir heyecan verir. Onu geliştirme yönünde eğilimli niteliklerin görünüşü imgelemim üzerinde hoş bir etki yaratır ve sevgi saygıma neden olurlar.”
Yaşıtlarımızla çok da kolay kuramayabileceğimiz sempatinin bir sonraki aşaması diyebileceğimiz empati, aslında bizden küçüklere karşı daha kolay kurulabilir.
Burada” biz o yollardan geçtik” durumu vardır. Hani şu şarkıdaki gibi” I know what it is to be young, but you don’t know what it is to be old”.
Bu sloganı oğluma karşı sıkıştıkça kullanıyorum, çünkü bana çeşitli konularda ukalalık yapma yaşına geldi. Benim de standart cevabım "40 yıllık tecrübem var, sen daha bilemezsin” oluyor.
Bu yaklaşımda çok doğru değil , çünkü karşımızdaki insanı duygudaş ya da arkadaşlık pozisyonundan “öğretmen-öğrenci” pozisyonuna götürüyor.
Şurasını görebiliyorum ki, artık onunla ilişkide daha çok empatiye, alttan almaya, onu anladığımı hissettirmeye ihtiyacım olacak. Felsefe ve psikoloji kitaplarını okuyup, bildiklerimi hatırlamam lazım…