- Kategori
- Siyaset
Güneş Doğu'dan Doğar
Ülkemiz doğusunun sarp dağlara bezeli, uçsuz, bucaksız engebeli coğrafyasını, içerisinde hüznü barındıran eskiliğini ya filmlerde izlemişimdir, yada kitap, dergi ve mecmualardan okumuşumdur. Veya o coğrafyanın toprağına bezenmiş olan zihinlerden dinlemişimdir. Okumak, dinlemek ve sanal ortamda, coğrafyanın havasını teneffüs etmek pek tabiki kısmi bir duyarlılık yaratıyor olsada, o doğu coğrafyasının yaşam dünyasına dair bire bir ortamını teneffüs etme ihtiyacımı dolu dolu yaşamak isterdim. Olmadı… Hayatı yarıladım ama mazeret arkasına yarı yaşta kaçmak pekde inandırıcı olmaz diye düşünüyorum. Bir ihmal, bir adam sendecilik gibi bir şeyler mi desem bilemiyorum ama ilk fırsatımın doğduğu anlarda, yüzümü güneşin doğduğu coğrafyaya çevireceğim muhakkak.
Hani yadırganmak istemem bu hususta. Neden geç kaldığım, neden yetişemediğim için türlü türlü nedenler ortaya sürecek olsamda, belkide tek kelimelik bir açıklamanın yeterli olacağını düşünüyorum. “Pervasızlık”. Evet… Ben pervasızca bir şekilde o belkide hayran olunası coğrafyaya dair ayak basma arzumu, yıllar yılı bir kenara itmiş olmamın sebebini, ciddiyetle bağdaşmayan bir pervasızlığa kurban vermiştim. Kabul etmenin daha ötesi olmayan, kabul etmekten başka bir çarenin olmadığı bazı yalın gerçekler vardırki, o yalın gerçek, ülkemiz doğusunun o engebelere bezeli hali, uçsuz, bucaksız toprakları, acılarla yoğrulmuş bir coğrafyayı tamda zihin dünyamıza sokarak bizleri paralıyor. Ayak tabanımın her milimi ile toprağına ayak basmamış olsamda, toprağından gıdayı dolu dolu almamış olsamda ve insanlarının yüzüne yumula yumula sarılamamış olsamda, içimde o coğrafyanın acılarına dair tarifi imkânsız bir duyarlılığı taşıdığıma inanıyorum. Ve bizlerki, o coğrafyanın, toprağı ile börtüsü böceği ile ve o kaba halli, hoyrat ama kırılgan insanları ile kimler tarafından, nasıl ırzlarına geçildiğini çok ama çok iyi biliyoruz. O propaganda aygıtları ile bitmeyen bir zihin tecavüzüne maruz kalmış olsakda, bizi kandıramadılar. Kandırmak için çok uğraştılar ama, kandıramadıkları bizlerden nanik üstüne nanik aldılar. İnat değil mi? Kanmayacağız işte. Kanmamak için o denli çok nedenimiz varki, o nedenlerin açık açık orta yere serpilmiş, çıplak hali ile gözümüze girdiği bir gerçekken, söyler misiniz, nasıl kanacağız o propaganda aygıtlarının zihinleri iğdiş etme numaralarına?
Ülkemiz doğusunun her haline dair onca soru varki zihnimde, bütün soruların gelip düğüm olduğu noktanın, insanlarının nasıl yaşadığına dair kilitleniyor olması, bu sorulara ana fikir oluşturuyor. Bu ilginin nedeninde şüphe götürmeyen asli bir gerçek varki, ülkemiz doğusunun istinasız bir şekilde son otuz yılımızda gündemimizi belirliyor olmasıdır. “Acı nedir?” diye bir soru atılsa ortaya, doğu insanının ardı arkası kesilmeyen tarifleri ile karşılaşacağımıza bahse girerim. Çünkü acının ne olduğunu, en feci tarafından doğu coğrafyası ve o coğrafyanın üzerinde var olan Kürtler yaşadı. Kendimizi kandırmanın bir alemi yok, Kürtler, üzerinde yaşadıkları toprakların sınırlarında, sığıntı haline getirildiler. Ama dertlerini kimseye anlatamadılar. Dertlerini dinleyecek kimsede bulamadılar aslında. Belkide o kadar çok çabanın içerisine girdilerki dertlerini anlatmak için, ama o yüce devletlu erkânın sorun dinlemekten daha önemli, daha öncelikli işlerinin arkasında kalmak durumunda kaldılar. Zira, o coğrafyanın üzerinde sığıntı haline getirilmiş olanlar kim oluyorduki, yüce devletlu temsilcilerin karşısında sorun dillendireceklerdi? Yani demem o ki, tamda “Sürü” filminin o son sahnesindeki doktor tavrı ile örtüşecek bir ilgisizlik, bir hoyratlığın kendisi oluverdi devletlû erkân. “Sürü” filmini bilmem hatırlar mısınız? Hasta olan Berivan’ın tedavisini yapan doktorun, ilgisiz ve kaba tavrını… Ölümün kurtuluş olduğunu bilen “Berivan” için kenardan geçen ve kent kültürünün zerresini üzerinde taşımayan birisinin “Altı üstü bir köylü” vecizesi, her şeyin en yalın özeti haline dönüşüyordu. Devlet kapılarında dert anlatma yarışına girenlere sadece oyu avlanacak canlı olarak bakan zihniyet dünyası, bu insanları hakikaten canından bezdirdi. Ve o insanlar dertlerini anlatacak muhatap bulabilmek adına son otuz yılda kaç gencini dağların kucağına salıverdi, bilinmez. O dağların kucağına gidenlerin bir daha dönmek gibi bir şanslarının olmadığı bilinesi bir gerçek olsada, halen kendilerini dinleyebilecek tek bir muhatap bile bulamıyor olmaları, bilmemki nasıl açıklanır? Kolay değil, gencecik çocuğunun, nasıl aşık olduğunu bile görmeden, bir gece ansızın dağların kucağına gittiğini öğrenen analar, babalar, kardeşler, ağıtların en dram kokan halini dolarlarmış dillerine. Ve çevrenin bütün sakinleri, mutlaka bir gün cansız bedeninin dahi gelmeyeceğini bildikleri o genç için ailesine, başsağlığına giderlermiş. Yakın zamanda öğrendiğim bu acılara bezenmiş gerçeğin, benim yüreğimde açtığı o derin yaranın izi hala gözle görülür bir haldedir. O halde….Kim kime, neyi, nasıl ve hangi tarifle anlatacak? Yıllar önce o coğrafyanın topraklarında büyümüş olan bir gencin, “Bizim oralarda dağa çıkmak erdemdir” deyişini anımsıyorumda, biz batının gülleri, o coğrafyanın insanlarını, dramlarını hiç anlamamışız. Üniversite yıllarında, bir Diyarbakırlı arkadaşımın, bizim siyasal kimliğimize üst perdeden gülüşü gözümün önüne geliyordu, o gülüşe nasılda tilt olurdum. Duyarlılık halim geliştikçe, o Diyarbakırlı arkadaşımı daha iyi anlamaya başlamıştım. Nerededir, ne yapar bilemiyorum ama o gülüşü bana yıllar sonra çok şeyi öğretmişti. Çünkü hiçbir şeyden haberimiz yoktu. Var olduğunu sanıyorduk ama o coğrafyanın üzerinde takla atmayanla kendimizi eş tutma gibi bir küstahlığımız olamazdı. İşte o arkadaşım bana, bizlere yıllar sonra küstah olduğumuzu, o tilt olduğum gülüşü ile göstermişti.
“Sadece o coğrafyanın insanları mı bu topraklarda acılara bezendiler?” diyebilirsiniz. Ama sadece diyebilirsiniz. Böyle bir soruyu sormak, anlamamakla eş anlama gelen bir durum gibi. Ülke coğrafyamızın insanları pek tabiki çok çekti. Bu toprakların her santimetrekaresinde yaşayan insanının, çektiği acılara dair ne denli çok anlatacağı şeyler vardır. Evet… Her bir insanımız çok çekti ama eğriye eğri, doğruya doğru; Kürtler daha çok çekti. Gençlerinin canı ile ödediler Kürt olmanın bedelini. Ve her bir Kürt gencinin zihnine bir kâbus gibi çöktü beyaz tarafından bir Toros marka araç… İçine kim bilir kaç Kürt gencini koyup, sırra kadem bastılar? Ve bazıları, halen “Olmamıştır böyle şeyler” diyebilecek kadar, gözüne beyaz bant takıp, güneşli, güzel günlerin bu topraklarda nasılda bol miktarda olduğunu anlatarak, zihin iğdiş etme eylemine yöneliyor. Ve parmaklar göze girecek hale gelmesine rağmen, o patlayan mayınlara gövdesi ile cevap verenler, kör gözlere, yaşanan bu büyük dramı daha nasıl anlatacaklar? Köylerinin gaddarca yakılışını, yerlerinden, yurtlarından sökülüp atılmışlığı ve dışkının tadının nasıl olduğunu bir gün anlatabilecek bir muhatap bulacaklardır ama o güne kadar Kürtler ne acılar yaşayacaklardır, bilinmez.
Kürt coğrafyasının mizah tadındaki feodal yaşam biçimini, birbirinden güzel Yeşilçam filmlerinden izledik. Ağalık düzeninin mizah tadında sorgulanması, insanlarındaki o basit köylü kurnazlığı kokan tavırları, kadın erkek ilişkilerindeki ataerkil yapıya dair derin vurgular ve en nihayetinde çıkar ilişkilerinin her şeyinde önünde olduğu anlatım ayrıntıları vardı bu filmlerde. Kürtlere dair, Kürt coğrafyasına dair çok şey öğrendik bu filmlerden. Kürtlerin yaşam biçimlerine dair yapılan bu anlatımlardan, bu güne dair çıkarılabilecek çok derslerin olduğunu, bu derslerin yaşanan Kürt Sorunu eksenli tartışmalara önemli ipuçları sunacağını düşünüyorum. Ve şunu artık rahatlıkla ifade edebilirimki, Kürt coğrafyasının insanları artık kolay kolay kandırılabilecek insanlar olmaktan çıkmıştır. Yani “Kandırıldılar” yollu bir ifadenin altında yatan basitleşmiş bir küstahlık hali vardır bu lafı kullananların zihin dünyasında. Bu topraklarda iddia edebilirimki kandırılamayacak bir kesim varsa, oda Kürtlerdir. “Kandırmak mı?” dediniz… Bence, yüzlerindeki o hüzün kokan hallerine aldırmadan, “Yürü git işine” diyerek karşılık veriyorlar, kendilerine bu denli tepeden bakanlara. Gece yarısı ev kapısını “Ne oldu?” diyerek açıp, ardı arkası kesilmeyen kurşunlara hedef olan Uğur Kaymaz ve babasının başına gelenleri bilen, gören bu coğrafyanın insanlarına, “Sizi kandırıyorlar” lafı, en ucuzundan yana, bu insanlara artık hakareti anlatıyor. Bu laf, daha bir bitmez tükenmez bir nefreti bu insanların zihnine kazıyor. Yapmayın…Kürtleri kandırmanın hiç de kolay olmadığını artık bilmemiz, anlamamız lazım. Bu insanların ne menem acılar çektiğini görmek için daha daha nelerin yaşanması gerekiyor? Kaç köyün daha yok edilmesi gerekiyor? Daha kaç milyon Kürt büyük kent kıyılarında varoşlar yaratmak için, yerlerinden yurtlarından sökülüp atılmak durumunda kalmalı? Artık anlamanın koşulsuz olduğu bir dönemdeyiz.
Dün facebook’ta bir paylaşım ilişti gözüme. Blog yazarı arkadaşlarımızdan birisi paylaşmıştı. Henüz on yaşındaki küçücük bir boyacıya adamın birisi, Kız Meslek Lisesini sorar… Aldığı yanıt hayli ilginçtir. “Şurada, JiTEM binası var ya, onun karşısında” olur. Bu yanıt karşısında apışıp kalmak gerekiyor pek tabiki. Ve neden artık Kürtlerin kandırılamayacağını yalın bir şekilde anlamamız şart olmuştur. Kendileri adına fetva verenleri dinlerken, yüz adım sonrasında yiyecekleri kazığın ne olduğunu bu güne kadar bu insanlar fazlası ile öğrendiler.
Evet işte… Bu coğrafyanın havasını merak ediyorum. Havasından kastım, gökyüzünde salına salına kayan bulutların görüntüsü değil sadece, yağan yağmurun şiddeti, rüzgârlarının dudak çatlatan hali, yıldızlarındaki daha bir parıltılı ışıltı, dere yatakları değil, akarsuları değil merakıma ilişenler. Bu insanlar feleğin çemberinden geçtiler. Bu insanlar acılara bezenerek bu günlere geldiler. Pek tabiki bu coğrafyanın her ayrıntısı bir merak konusudur. Son otuz yılını bitmek bilmeyen bir çatışmaya adadı bu coğrafyanın her bir insanı. Kâh dağa çıktılar ellerinde silah, devlete isyan bayrağı açtılar, kâh asker oldular, dağa çıkana yağdırdılar kurşunu. Yeri geldi korucu oldu bu coğrafyanın insanları. Olmadık provakasyonlara tanıklık ettiler. Ve bu hali ile çocuklar dünyaya getirip, büyütme çabasına giriştiler. Para kazanmak, çoluk çocuğun karnını doyurmak için büyük kentlere çalışmaya gittiler. İnşaatlarda yattılar, kuru ekmek yediler ve bütün mesele yaşayabilmek adınaydı. Tabiki insanın merak edesi gelir bu coğrafyanın bağrından kopan insanları ve coğrafyanın sarp halini.
Uzun zamandan beri gündemin baş konularından birisi oldu taş atan çocuklar. O televizyon ekranlarına yansıyan görüntülerde, küçücük çocukların ellerinde taşlarla panzerlere, tanklara karşı direnişlerini izledik. JİTEM’in ne olduğunu bütün bir çıplaklığı ile bilen bu kara yağız çocuklara bilinçsiz sübyanlar gözüyle baktık. Yok böyle bir şey tabiki. Bu çocuklar taşı neden attıklarının fazlası ile bilincindeler. Ve devletimiz, derin ideologları ile birlikte bundanda iğne deliğinden geçercesine geçmenin hesabını yaptı. Suçluyu teşhis ettiler. Suçlu ailelerdi. Ve çok aydın entel tayfamızda, bu duruma alkış tuttu. “Bu çocukları taş atmaya iten neydi?” diye kimsecikler bir soru sormadı. Sormuş olsalarda, cevapların sığlığı ve gülünçlüğü ile tartışmalar sürdürüldü. Ve halen o çocuklar demir parmaklıklar ardında. Bu durumun daha ne kadar devam edeceğine dair bir öngörünüz var mı? “Bu çocuklar binlerce faili meçhule kurban vermiş bir coğrafyanın bağrından çıktı” diyen olmadı. Demeyin ve suçlu olarak aileleri görün. Ailelerin başına püsküllü çoraplar örün. Çocukları kodese göndermek yetmesin, ailelerinide yanlarına verin. Sonrasınıda biliyoruz işte… Okulsuz, mesleksiz geçecek bir hayat. Ya daha daha sonrası… El birliği ile nasıl bir gelecek yarattığınızın farkında mısınız? Artık bu ülkede söylenen yalanlar, yalan üzerine inşa edilmeye çalışılan gelecek tadı olmayan bir yemeğe dönüştü. Mundar olmuş et misali gibi bu ülkenin yalanlar üzerine kurmaya çalıştığı gelecek kimseye bir fayda getirmeyecek. Dedik ya, bu çocuklar JİTEM denen ve her yüce devletlû büyük şahsiyetin “Yoktur böyle bir şey” dediği bir yapıyı, bütün bir ayrıntısı ile tarif edebilecek haldeler diye.
Fehmi Tosun adını duydunuz mu? Duymadıysanız hakikaten üzüntü verici bir durumdasınız demektir. Zira ülke sınırlarımızda faili meçhule karışmış bir isimdir Fehmi Tosun. 36 yaşındaki Fehmi Tosun, 19 Ekim 1995 günü İstanbul Avcılar’daki evinin önünden, ellerinde telsiz ve silah olan birilerince, eşi ve beş çocuğu ile birlikte, çevre sakinlerinin gözleri önünde 34 UD 597 plakalı beyaz bir Renault marka araca zorla ve yerlerde sürüklenerek bindiriliyor. Ve Fehmi Tosun’dan bir daha haber alınamıyor, sırra kadem basıyor. Pek tabiki ailesi Fehmi Tosun’u bulmak için büyük bir çabaya girişiyor ama her gittikleri yerde olmadık tehditlere, olmadık itilip kakılmalara maruz kalıyorlar. 1999 yılında Fehmi Tosun’un kardeşide gözaltına alınıyor ve kendisine “Seni de ağabeyin gibi öldürelim mi?” diyorlar. Fehmi Tosun vakası diğer kayıp vakalarından farklı değil. Aile yıllarca uğraşmasına karşın iç hukuk yolları ile hiçbir sonuç alamıyor. Fehmi Tosun davası AİHM’e taşınıyor ve AİHM soruşturmanın eksik yapılması ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 2. Maddesinin ihlali nedeni ile Türkiye’yi mahkum ediyor. Ve dahada önemlisi dünyaca ünlü U2 1997 yılında çıkarmış olduğu albümünün kapağına “Fehmi Tosun’u unutmayın” diye yazıyor. Fehmi Tosun ismi bütün dünyada daha geniş yığınlar tarafından öğreniliyor. Peki; çok devletsever yurttaşlarımız bu durum karşısında ne düşünmektedir? Ülkemizin onuru yerlerde dolaşmaktadır. Ülkemiz iki paralık olmuştur. Her defasında AİHM tarafından mahkum olmaktadır ve en nihayetinde U2 bu durumu bütün dünyaya Fehmi Tosun ismi ile duyurmuştur.
Fehmi Tosun vakası İstanbul’un Avcılarında yaşanmıştır. Ama o Tosun ailesi İstanbul’un Avcılarına nasıl gelmiştir? Nereden gelmiştir? Yine doğunun o uçsuz, bucaksız, sarp dağlarının dehlizlerine gözümüzü dikelim. Tosun ailesi Diyarbakırlıdır. Diyarbakır; acıların kenti, insanları feleğin çemberinden geçmiş. Lice’de köyleri baskına maruz kalan Tosun ailesi İstanbul’a taşınıyor. Ve o taşınmanın bedelini, Fehmi Tosun, faili meçhule urban giderek ödüyor.
Doğu’ya dair, doğu insanına dair hikâyeler, dramlar bitmez. Son otuz yılımızda yaşanan onca acılar, yıllar sonra hüzün kokan, destansı anlatımların birer parçası olacaktır.
Ve bizler, bir dönemi hüzünlü hallerimizle öyle veya böyle yad edeceğiz.
- Toplam blog
- : 1509
- : 1145
- Kayıt tarihi
- : 07.08.07
Yazarım... Okurum... Öğrencilik yıllarımda çok yazdım... Kompozisyon derslerinde yazdım... Duvar ..