- Kategori
- Felsefe
Heyecan ve eğlence çok ama, özgürlük yok.
Eric Fromm, ölümseverlik ve yaşamseverlik arasındaki farkı analiz ederken (Sevgi ve Şiddetin Kaynağı, Öteki Yayınevi, 3.basım, 1985, sayfa 37 ff) özellikle gelişmiş Batı toplumlarını ( o zaman sanayi toplumlarını şimdiki bilgi toplumlarını) kastederek ''insanlar topyekun yıkımdan korkmuyor, çünkü yaşamı sevmiyor, ya da yaşama karşı kayıtsızlar, ya da birçoğu ölümün çekimine kapılmaktadır'' (age. Sayfa 55) demektedir. Bu vargısına karşı yapılabilecek bir itirazı örneklemek için aşağıdaki sözde çelişkiye dikkat çekiyor:
Bunca eğlence ve heyecan sunulan toplumda çoğu insan çılgınca eğleniyor gözüktüğüne göre bu insanlar yaşamı seviyor. Oysa Fromm'a göre heyecan, eğlence ve sevinç yaşam sevgisinden farklı şeyler olabilir. Fromm'a göre yaşam örgütlü bir gelişme olup, doğası gereği katı kontrol ve tahmine uygun değildir. Yani yaşamın içinde herşey olabilir. Sevinç ve hüzün herzaman iç içedir. Fizikte buna girilebilir durumlar denir. Örneğin, bir kutuya kapatılmış çok sayıda (milyar kere trilyon tane gibi) gaz molekülü kab içinde çok değişik yer ve hızlarda düzenlenebilirler. Gazın denge durumu ortalama bir durumdur. Kabı dikdörtgenler prizması biçiminde düşünelim. İki bölmeye ayrılmış olsun. Bir tarafında gaz dolu öteki bölme ise boş. Aradaki bölmeyi kaldırdığımızda gaz her iki bölmeye yayılacak ve sonra dengeye gelecektir. Ancak daha sonraki bir zamanda bu gaz moleküllereinin kendiliğinden kabın bir bölmesine yığılması tamamen olasılık dışı değildir. Çok çok küçükte olsa bu olasılık vardır.
İşte, yaşamda da hiç umulmadık şeyler olabilir. Çünkü, yaşam dış etkilere açık bir canlı organizmanın dışarıdan sürekli düzen soğurarak varolmasını zorunlu kılar (örneğin, soğuksa sıcak, açsa yiyecek soğurması gibi). Bugün dış uyaran sayısı o kadar fazladır ki (TV, sinema, internet vb. kısaca MEDYA) modern insanın bunları denetleyecek gücü neredeyse yoktur. Yani yaşamını nasıl koruyacağını ve tam olarak hangi amaç için harcayacağını bilememektedir. Kendisini bir eşya gibi hissetmektedir. Çünkü, yaşama karşı yeterince örgütlenip onu denetleyememektedir. O halde yaşam ya yok edilmeli (intihar) ya da eşyaya dönüşüp huzusuzluktan kaçınılmalıdır. Eğlence vb. gibi arayayışlar hep bu itkinin sonucudur. Unutarak var olmak. Ama, unutamamak. O nedenle eğlence vb. arayışı sürekli kılınmalıdır.
Sonucu yineleyelim: Özgür olmak için doğaya ve yaşama karşı örgütlü olmak gerekir. Her an tetikte ve duyarlı. Ama, çok sayıda engel (uyarıcı) vardır ve bunları bireysel olarak savuşturmak neredeyse olanaksız gibidir. O halde varolan herşeyi yok etmek gerekir. Ya kişi kendini yok eder (böylece herşeyi sonsuza kadar unutacağı için sorunu kökten çözer) ya da kendini eşya formuna dönüştürüp diğer yaşayan herşeyin eşya olması için yaşamaya devam eder. Eğlence vb. eşya olmanın bir şekilde dışa vurumudur. Canlı doğaya ilgi duymayıp sürekli bir uyuşukluk halinde kalma isteğinin devam ettirilmesidir.
- Toplam blog
- : 3
- : 917
- Kayıt tarihi
- : 22.07.06
Özgürlüğü en dayanılmaz tutku olarak görürüm. Yerel ve evrenselin uyumlu birlikteliğini savunurum. Y..