- Kategori
- Meslekler
İpek sarma…
Çok eski zamanlarda, Çin’de Lişing adında güzel bir kız yaşıyormuş. Fakat nişanlısı vefasızlık etmiş. Kız bu vefasızlığa çok üzülmüş ve bir gün Begobe Tapınağı yanında bir ağacın gölgesine sığınarak göz yaşı döküp vefasız nişanlısını beklemeye başlamış. Saatler geçmiş nişanlısı gelmemiş. Kız artık hıçkıra hıçkıra kahrolurken bir kelebek nazlı nazlı uçarak kızın yanına sokulmuş ve kulağına şu sözleri fısıldamış :
‘Senin gölgesine sığındığın ağaç çok yaralı ve kutsal bir ağaçtır. Başını yukarı kaldır ve bu ağacın dallarına bak!...Ben o dallar yuva kurdum Bu yuvanın adı kozadır. Bu dut ağacıdır. Hemen gel bu kozaları devşir ,onlardan ipek çıkart ve kendine şimdiye kadar hiçbir kadının giymediği bir kumaştan, ipekten giysiler dik .Bu dut ağacının ve onun üzerindeki kozalarımın sayesinde yapacağın giysi ile o kadar güzel olacaksın ki, nişanlın sana bir daha vefasızlık yapmayacak.’’
Çinli kız ,kelebeğin sözlerinin yerine getirmiş. Kozaları dut ağacından toplamış, bunlardan ipek çıkarmış, bu ipeklerden de kendisine güzel bir giysi yapmış. Giysiler öyle güzelmiş ki bu kızı yüz kere daha güzelleştirmiş. Kızın nişanlısı da bu dünyalar kadar güzel kıza bir daha vefasızlık edememiş. Evlenmişler ve ömürlerinin sonuna kadar dut ağacına ve ipek kozasına dua ederek mutlu bir ömür yaşam sürmüşler...
Günümüzün en değerli kumaşlarından ipeğin oluşumunu bu öyküyle anlatıyorlar. Ben bu oluşumun biraz daha farklı aşamasına şahit oldum yaşadığım ipek şehri Bursa’da.
Bilirsiniz, Bursa aynı zamanda bir göçmen şehridir. Yunanistan ve Bulgaristan’dan gelen göçmenlerin yaşadığı bir mahallede geçti çocukluğum. Dolayısıyla küçük yaşlardan beri, onların çoluk çocuk demeden inanılmaz bir şekilde çalışmalarına şahit oldum. Evde oturan yaşlıları bile çalışırdı.
O yıllarda bahsettiğim mahallelerde dolaştığınızda herkesin omzunda taşıdığı tahtadan yapılmış uzun ve kapalı bir şemsiyeyi andıran ‘’şey’’lere rastlardınız. Yanlış hatırlamıyorsam ve o zaman doğru öğretildiyse ‘’cere’’ denilen bir aletti bunlar. Evlerde de halı dokuma tezgahlarına benzeyen ipek sarma tezgahları bulunurdu. Marangozlara yaptırılan bu tezgahlardan bizim evde de vardı. Annem de ev hanımlığı sırasında aile bütçesine katkı için bir ara bu işle uğraşmıştı.
Ham ipek karışık bir halde evlere dağıtılır, daha sonra bu tezgahlarda tıpkı bir dokuma makinesine çözgü hazırlar gibi bağlanır ve daha sonra ‘’cere’’ denilen o kapalı şemsiyelere sarılırdı. Kaç katlı sarılması istendiyse o katı bozmadan sarmak ve kopan bir katı hemen fark edip bağlayarak devam etmek çok zor bir işti. Kalın olan ham ipekte bu işlem daha kolay gerçekleşirken bir saç tanesinden bile ince olanlarda inanılmaz zordu. Bu kapalı şemsiyelere sarıldıkça karnı doymuş balıklara benzerdi. Fakat ayarı kaçırıp biraz fazla sarıldığında ipek akıverirdi ve o an hemen hemen yarım günlük emek yok olurdu. Üstelik dolaşan ipeği açıp tekrar sarmaya çalışmak çok zordu. 6-7 yaşlarında bir çocuk olarak ben de denemiştim bu ipek sarma işini ve her defasında annemin emeklerini akıtmıştım.
Sanıyorum bu ipek üretimi için bir ara işlemdi. Teknolojinin o günkü şartlarıyla bir üretim ayağı. Şimdi bu konuyla ilgili yaptığım araştırmalarda genellikle ipek böceği üretim aşamalarına rastlıyorum. Gerçekten dut yaprağından başlayan uzun bir yoldan geçiyor ipek. Bu denli pahalı ve gözde bir kumaş olmasının en önemli sebebi bu bence. Bir de sanırım, bir canlı tarafından bin bir emekle üretiliyor olması. Tıpkı benim incilerim gibi. Canlıların ürettiği tüm maddelerde artı bir değer olması tesadüf değil tabi. İnsan dışında emekler de söz konusu bu üretimlerde.
İpek böceği kadar üretken ve saranlar kadar sabırlı olmanız dileğimle…
blogfoto:http://www.cydd.org.tr
Ferdi için:
- Toplam blog
- : 240
- : 1628
- Kayıt tarihi
- : 18.08.06
Zamandan şikayet ederken, ne kadar hızlı aktığını fark edemeden geçmiş yıllar. Kırklı yıllar, kır..