- Kategori
- Kitap
Joseph Conrad'ın evliliğe bakışı

Conrad'ın kitabı, şık kapak tasarımı ve özenli çevirisiyle okunmayı hak ediyor
Joseph Conrad'la lise yıllarında, İngilizce kitaplarla tanıştım. Lise hazırlık sınıfında Conrad'ın "The Heart of Darkness" adlı kitabını kısaltılmış versiyonundan okuduktan sonra, aynı kitabın orijinal İngilizce halini buldum, zorlanarak okuduğum bu kitap, aynı zamanda İngiliz Edebiyatıyla, kendi dilinde ilk tanışmamdı. Conrad, tadı damağımda kalan bir anlatıcı olarak dimağımda yer etti. Hemen ardından okuduğum Lord Jim de öyle...
Conrad'ın Türkçe'de okumak da başka bir tad oysa. Bu denli iyi bir anlatıcının, sahneleri bir bir gözünüzün önüne getirişi, çağdaşlarının yapamadığı pekçok gerçekçi durum tasvirini cesurca ve başarılı bir şekilde dile getirişi, hayranlık uyandırıcı. Son olarak "Dönüş" adlı kitaptaki iki uzun öyküsünü okudum ve bu öyküler de yine beni şaşırtmadı. "Dönüş", evli ama mutsuz bir kadını, kocasına oynadığı ilginç bir oyunu anlatıyor esasında. Kocasının işe duyduğu ilginin pek azını kendisine göstermesinden ve daima ihmal edilmiş olmaktan şikayet eden kadın, kocasının iş seyahatine çıkışını fırsat bilip, kendisine bir mektup bırakarak evi terk eder. Sözde aşığına kaçan kadın, bu durumdan pişman olarak eve dönse de, seyahatini iptal edip erkenden eve gelen kocası mektubu bulmuş ve oldukça sinirlenmiştir. Bu açılış sahnesinin ardından, Harveylerin evlilikleri, ilişkileri ve aşkları hakkındaki hesaplaşmalarını okuyoruz ilerleyen sayfalarda. O kadar güzel anllatılmış bir öykü ki, şimdi bile aynı durumlara düştüğümüzde, aynı konuşmaları yapabiliyor olmak zor.
Conrad, okuruna evlilik konusunda tavsiyelerde bulunmak yerine, çok insancıl bir durumu, gerçekliği sorgulanamayacak netlikte anlatıyor. Bir zamanlar, diye başlayan hikâyelerin didaktik duruşuna inat, Conrad'ın eskimeyen anlatımı, tam da bugüne ait bir duygudaşlıkmış gibi duran satırlarda, bence bizim zihnimize de ayna tutuyor.
Bay Harvey, baskın bir erkek karakteri modelliyor ve her ne kadar İngiliz toplumunu eleştirse de, tanıdığımız onlarca kişiye, "Bak işte, aynı Bay Harvey," eleştirisinde bulunabilmemizi sağlıyor. Conrad, okuruna cesaret verdiği bu öyküsünde, aşkın peşinden gitmenin ne demek olduğunu da başka bir yoldan bize gösteriyor.
Bu usta yazarı, iyi bir çeviriden okumak isteyen herkes için küçük bir başlangıç kitabı "Dönüş". Lord Jim kadar ustaca yazılmış ama daha insani bir durumu anlatan bir başyapıt. Okumayana tavsiyemdir.