- Kategori
- Kültürler
Kemik deyip gelip geçmeyin

Aç Gözlülükle İlgili Bir Hikaye
Kemik Deyip Gelip Geçmeyin
Zamanın birinde İran’da bir Şah yaşarmış. Şah, satranç oynamayı çok seven akıllı bir adammış. Boş zamanlarında hep satranç oynarmış. Özellikle de ülkesine gelen yabancı diplomatlarla oynamak hoşuna gidermiş.
Bir gün ülkesine yabancı bir diplomat gelir. Devlet işleri konuşulup görüşülüp protokola bağlandıktan sonra misafiri olan diplomatla iddialı bir şekilde satranç oynamaya başlarlar.
Ancak oyundan önce Şahın rakibine şartı, kim galip gelirse, o diğerinin teklif edeceği akla uygun ahlaki olan her türlü isteği hiç itirazsız yerine getirecektir. Diyen şah, ola ki, ben seni yenersem. Oyundaki tavrın ve arkadaşlığın da şayet hoşuma giderse der. Ülkeme yerleşmeni, sürekli benimle kalıp dostum olmanı da isteyebilirim der.
Kendinden emin olan adam, şahın bu isteğini büyük bir memnuniyetle hiç itirazsız kabul eder ve oyun başlar. Son derecede çetin ve çekişmeli bir satranç oyunu oynanır.
Oyunun sonunda galip gelen elbette misafir olur.
Şah, misafirini centilmence tebrik edip kutlar. Hemen arkasından hazinesinden sorumlu olan kişiyi huzuruna çağırır. Ve der ki, misafirimize sorun. Bizden ne istiyor. Ne talep ediyorsa. Derhal verin. Sözümü yerine getirin, der.
Bunun üzerine misafir cebinden küçük bir kemik çıkarır. Hazine görevlisine şahın yanında verir. Verirken de der ki, ben sizden sadece bu kemiğin ağırlığında altın vs. Gibi parasal değeri olan şeyler istiyorum. Başka hiç bir şey istemiyorum der.
Çömertliğiyle ün yapmış olan şah, Diplomatın hazinesinden sorumlu olan adamına verdiği kemiği görür. Ve adamına der ki, beni mahçup etmeyin. Çömertliğime leke sürdürmeyin. O kemiğin ağırlığından ne çıkar. Hiç tartmadan misafirime getirin üç kese altın verin, der.
Bunun üzerine adam şahın teklifine itiraz eder. Hayır der. Ben sizden sadece size verdiğim kemiğin ağırlığınca hediye altın istiyorum der. Ben sizden bunun ne bir eksiğini, ne de bir fazlasını istiyorum der.
Bunun üzerine Şah, adamına gidin. Gereğini yapın der.
Adam hazineye gider. Küçük bir terazi alır. Adamın verdiği kemiği terazinin bir kefesine koyar. Diğer kefesine de altınları koyarak tartmaya başlar. Kemiğin ağırlığını tahmin ettiğ üzere bir, iki, üç, ... altın koyar. Her seferinde sayısını artırıp koyduğu altınlar bir türlü terziyi dengelemez. Hep adamın çebinden çıkarıp verdiği o küçük kemik ağır gelir. Görevli her seferinde koyduğu altınların sayısını artırır. Hatta kese kese altınları koymaya başlar. Yine de her seferinde sayısını çoğaltarak koyduğu altınların ağırlığı kefenin diğer gözünde duran kemiğin ağırlığından hep hafif kalır.
Hazineden sorumlu olan görevli şaşırır. Terazinin bozuk olduğunu düşünüp teraziyi değiştirirler. Ama sonuç hiç değişmez. Bunun üzerine görevli , terazi yerine kantar kullanmaya başlar. Ama nafile. Sonuç hep aynı. Hiç değişmez.
Sonuçtan şahı haberdar eden hazine sorumlu. Efendim bu işte bir iş var. Hazinedeki tüm altınlardan bu kemik daha ağır basıyor. Ne yapmamızı emredersiniz, der. Şah o zaman der ki, bu adam bizden çok daha akıllı. Onun için o bana bu oyunla ilgli bir ders vermek istiyordur.
Artık onu sorup öğrenmenin zamanı geldi. Onun için siz artık tartma işlemini bırakın. Biz bize verilen dersi öğrenip ders almaya bakalım.
Şah, misafirine döner ve sorar, üstadım sizin bize verip sonrada ısrarla onun ağırlığına eşdeğerde altın istemenizin sırrı, hikmeti nedir. Bize verip öğretmek istediğiniz ders nedir der.
Misafir diplomat sakin bir edayla şaha derki; Birincisi 8 x 8 = 64 kareden oluşan bu satranç tahtasındaki oyun sayısı 64 üstü 64 dür. Yani oynadığımız bu satranç oyununda bu sayıların birbirleriyle çarpımları sonucuna eşit sayıda oyun takdiği vardır. Onun için hiç kimse kendi aklına bu kadar çok güvenmesin. Çünkü hiç bir akıl bu kadar çok sayıda bir oyunu her seferinde düşünüp doğruyu uygulayamaz.
Dolayısıyla şansta yaver gitmezse, yenilgi kaçınılmaz olur.
İkincisine gelince; size verdiğim o kemik, dünyayı yese doymayacak olan aç gözlü bir adamın göz çukurunun kemiğidir. O kemiğin ağırlığı dünya malıyla tartılıp eşitlenmez. Ne kadar çok dünya malı verirseniz veriniz. Hiç bir zaman aç gözlü bir adamın gözü dünya malıyla doymaz. Onun için bu kemik bütün dünya malından ağır gelir. Aynı zamanda da bütün dünyayı da içine alır.
Ancak bu kemiğin içini dünya malıyla doldurup dengelemek isteyen, bu kemiği toprakla tartsın der. Yani terazinin bir kefesine bu kemiği diğer kefesine de toprak koyup tartarsa, işte o zaman kemikle toprak eşit ağırlıkta tartılmış olur der. Aksi takdirde bu kemik hiç bir dünya malıyla eşit ağırlıkta tartılmaz.
Çünkü der, aç gözlü bir adamın gözünü hiç bir dünya malı doyurmaz der. Onu ancak bir avuç toprak doyurur der.
İşte mezarlarda cematin sırayla defnedilen ölünün üzerine kürek kürek toprak atmasının ilahi sırrı da bu olsa gerek.
Onun için Allah cümlemize tok gözlü insanlarla arkadaşlık, dostluk etmeyi nasip etsin. Aynı zamanda da bu tür aç gözlü insanların şerrinden Allah hepimizi korusun.
Sağlık içinde hoşça kalınız.
Sevgi vesaygılarımla.
Cahit KARAÇ