- Kategori
- İş Yaşamı - Kariyer
Mülakatta Başarının Sırrı

Mülakatta Başarının Sırrı
Mülakatta BAŞARININ SIRRI...
Konuşmayı paylaştırın. İdeal olanı yarı yarıyadır. Onların sisin hakkınızda topladığı bilgi kadar siz de onlardan bilgi almalısınız. Cevaplarınızın kısa olmasına özen gösterin. İyi bir konuk, ev sahibini gereksiz anekdotlar anlatarak sıkmaz; sizin de bu kurala uymanız beklenir. Herhangi bir cevabın uzunluğu üç dakikayı geçmemelidir. Bir buçuk ya da iki dakika en iyi çözümdür. İki dakikanın ne kadarlık bir süre olduğundan emin değilseniz, kronometre tutarak alıştırma yapın. Tüm reklamcıların da bildiği gibi, 30 saniye süresince söylenebilecek çok şey vardır! Uzun cevaplar verirseniz, karşınızdakilerin “Aday kendi sesini duymaktan çok hoşlanıyor” diye düşünmelerine neden olursunuz.
Aksine, cevaplarınız gerektiğinden de kısaysa, kendinize yeterince güvenmediğiniz sonucunu
çıkaracaklardır. Cevabınızın uzunluğu hakkında kuşkuya kapılırsanız, biraz durmak ve “Bu kadar ayrıntı
yeterli mi?” diye sormak uygun olacaktır.
Yanıtlarınızı uzattığınızda mülakatı yapanlar ilk fırsatta sözünüzü kesmeye çalışacaklardır. Kısa
cevaplar vermeniz durumunda ise size yeni sorular sormaktan çekinmezler. Açıkça ve konuyla ilgili uzmanlık deyimleri kullanmadan konuşun. Uzmanlık deyimlerinin kullanılmaması, özellikle o alanda çalışmayan katılımcıların bulunduğu mülakatlarda önemlidir, kendilerini dışlanmış hissedecekler ve amacınızın kendinizi göstermek ya da saldırganlık olduğunu sanacaklardır.
TEMAS KURMANIN ÖNEMİ
Mülakat sosyal bir olay olduğu için göreviniz sizinle görüşen kişilerle bir temas kurmaktır; tıpkı
onların da sizinle temas kurmaya görevli oldukları gibi. Aranızdaki konuşma akıcı olursa, işi alacak kişi
olma şansınız artacaktır. İletişim kurmakta başarılı olduğunuzu nasıl anlarsınız? Aralarında iyi ilişki
kurulmuş iki kişiyi izleyin; birbirlerinin aynası karşısında tamamen aynı açıyla oturacaklar, benzer
işaretler kullanacaklar, aynı zamanda burunlarını kaşıyacak ya da bacak bacak üzerine atacaklardır.
UYUM
İlişki kurmak uyumdan geçer. Bunu genellikle bilincine varmadan yaparız ama mülakat
sırasında becerikli tutum, bilinçaltından en etkili davranış çıkarmak, asabiyet ve gerginliğe karşın bu
davranışı korumaktır. Eğer uyumsuzluk yaratırsanız, karşınızdakileri rahatsız edecek ve işe alınma
şansınızı azaltacaksınız. Uyum, karşınızdakine “bir saygı gösterisidir.” Bunu nasıl oluşturursunuz” önemli olan satır aralarında söylediklerinizidir.
KARARLI BİR SES TONUYLA KONUŞUN
Çoğu aday, gerginlikleri nedeniyle seslerinin neredeyse bir fısıltıdan öteye gidememesine engel
olamazlar. Bazıları ise kendini kontrol edemeyip avaz avaz bağırır. Bu tuzaklardan herhangi birine
düşmekten korkuyorsanız, doğru ses ayarını egzersizlerle bulmaya çalışın. Bunun için birlikte deneme
yapacağınız kişiden alacağınız bilgiler çok önemli olacaktır. Mülakatçılar, konuşma biçimlerine göre birbirlerinden ayrılırlar. Eğer karşınızdaki hızlı ve heyecanlı konuşuyorsa, aynı şeyi yapmaya gayret etmelisiniz. Eğer daha yavaş konuşuyorsa, sizin de konuşmanız yavaş olmalıdır.
Hareketler: bazı mülakatçılar kollarıyla geniş hareketler yaparlar, bazıları ise daha ölçülüdür.
Uyum sağlamak kopya etmek değildir, böylesi bir davranış hakaret olarak algılanabilir. Çok sakin
oturduğunuzu biliyorsanız, tiyatrodaki gibi hareket eden bir mülakat yapanla uyumsuzluğa düşeceğinizi gözden kaçırmamanız gerekir.
MÜLAKAT SORULARI
Mülakat sorularına verilecek cevapları konu alan birçok kitap var ama deneyimlerimiz bir
mülakatta sorulabilecek soruların sekizi aşmadığı görülmektedir. Bu sorular yüzlerce değişik biçimde
sorulabilir, ancak bunları aşağıdaki şekilde özetleyebiliriz:
1. Şu anda ne yapıyorsunuz? (Herhangi bir işte çalışıyor musunuz ya da işsizseniz zamanınızı
nasıl geçiriyorsunuz?)
2. Bu işi neden istiyorsunuz?
3. Bu kuruluşta / bölümde / birimde çalışmayı neden istiyorsunuz?
4. Beklentilerimizi karşılayabilecek ne gibi yeteneklerinizi ve becerileriniz var? Bu yetenek ve
becerileriniz işinizi en yüksek standartta yapmanıza nasıl yardımcı olacaklar?
5. Bu göreve nasıl yaklaşacaksınız? Bu görevin şimdiki uygulamasına getirmeyi düşündüğünüz
değişikler ya da düzeltmeler var mı?
6. Nasıl bir insansınız? Siz strese sokan şeyler nelerdir? Nelerden hoşlanırsınız?
7. Kişisel durumunuz sizden beklediklerimizi karşılamaya uygun mu? (Örneğin, sık sık seyahat
etmek, şirketin bürosunun şu anda oturduğunuz kentten başka bir yerde olması vs.)
8. Bize sormak istediğiniz soru var mı?
Cevaplarınızı hazırlayın
Hazırlıklarınızın açık seçik cevapları da kapsaması gerekir. Birlikte çalıştığınız arkadaşınıza bu
listeyi verin ve ondan her alanda iki ya da üç değişik soru hazırlamasını isteyin. Aşağıda her soruyu
başarıyla cevaplandırmanın anahtarını veriyorum:
• İş ve kuruluş hakkında yaptığınız araştırma.
• Alıcı değil, verici bir yaklaşım göstermek.
• Soru cevaplamak deneyiminizden kaynaklanan kanıtları göstermek.
ALMAK DEĞİL, VERMEK
İşverenler sömürülmüş olmak duygusundan nefret ederler. Sürekli hasta olan, akşam saat
17.00’de işten çıkmakta ısrar eden, yıllık tatillerini her zaman belirli bir dönemde kullanmak isteyen,
yalnız kendilerini düşünüp iş arkadaşlarını ya da çalıştıkları kuruluşu arka plana iten kişileri işe almak
istemezler. Bir aday olarak alıcı değil, verici olduğunuz mesajını vermeniz gerekir. Göstermeniz gerekenler:
• Kuruluşun / bölümün / birimin görevine katkıda bulunabilmek arzusu.
• İşe bağlılık ve istek.
• Esneklik.
• Kuruluşun / bölümün / birimin karşılaştığı zorluklara anlayış göstermek.
• Problem yaratmak yerine sorunları çözme kararlılığı.
• Çare ve çözüm zenginliği.
Bazı Örnekler / Sorular Alıcılar Vericiler
Bu işi neden istiyorsunuz?
“Meslek hayatım için iyi olacağından.”
“Çünkü buraya vereceğim X ve Y olduğunu düşünüyorum.” (Açıklayın.)
Sizin için herhangi bir işte en önemli nokta nedir?
“İyi bir ücret” veya “işin sürekliliği.”
“Gerçekten ilginç sorunlarla uğraşma imkanı ya da insanlık için pratik çözümler bulabilmek.”
Bize sormak istediğiniz bir şey var mı?
“Tatil süresi ne kadar?” Ya da “Yıldakaç ikramiye veriyorsunuz?”
“X ve Y konumundaki trendler hakkında düşüncelerinizi bilmek isterdim.”
Bu kuruluşlun / bölümün / birimin karşılaştığı en önemli sorunlar nedir?”
“O kadar önemli sorunlar var ki nasıl çözümleneceğini görmek zor.”
Önümüzde ilginç günler var, benim fikrim....”
KANITA DAYALI YÖNTEM
Mülakatı yapanlar, sizin verilecek işte ne ölçüde başarılı olacağınızı bilemez: gerek onlar, gerekse de siz bu konuda varsayımlarla hareket edersiniz. Onları ikna etmenin en kolay yolu, geçmiş
başarılarınızın kanıtını göstermektir.
Kurnaz ve ilginç değil, akıllı cevaplar
Şöyle bir soruyla karşılaştığınızı düşünün: “Şu anda çalıştığınız işte en gururlandığınız konu
nedir?” Belki aklınızdan “hayatta kalabilmek“ yada “Bir işte çalışıyor olmak“ gibi cevap vermeyi
geçirebilirsiniz. Bu ilginç bir cevaptır ama soruya yanıt vermemekle eş değerlidir.
Tüm cevaplarınızın, işverenin sizde aradığı özelliklerle ilgili olması ve bu alanlarda deneyimli
olduğunuzu göstermesi gerekir.
Kanıta dayalı yöntemin kullanılması
• Karmaşık ve genel tariflerden kaçının, özel tanımlara yönelin.
• Kişisel olarak yaptıklarınızı ve bunların etkilerini açıklayın. Örneğin “X Projesinin
yaşamasını programlamak için ne yaptınız ?“ sorusuyla karşılaşınca ,“Baştan sona kadar bütün projeyi
ben denetledim, fikir benimdi ve bu nedenle bütün kaynakları oluşturduğum ve seçtiğim proje ekibiyle tüm programı hazırladık. Hata yapılabilecek tüm noktaları inceledik ve olası tüm riskleri değerlendirdik.Bunun sonucunda proje kolayca başlatıldı.
• Profesyonel tecrübeniz bazı alanlarda yetersizse, gönüllü çalışmalarınızdan örnekler
vermekten çekinmeyin.Unutmayın, açıklamanız gereken, geçmişinizde yaptıklarınızdır; düşünce yada tutumlarınız
değil.
Son bir örnek
“Bir ekiple birlikte çalışmak konusunda ne düşünüyorsunuz? “Verilmemesi gereken cevap:“ Çok
hoşlanırım, böyle bir ekiple uyum sağlayacağımdan eminim. “Akıllı cevap:“ Şu andaki işim çok sıkı bir
ekip çalışması gerektiriyor, çünkü her birimiz başarılı olmak için diğerlerinin yaptıklarına bağlıyız, ( işte o anda ekibe yaptığınız katkıları ve bu katkıların bütün ekibin çalışmasına etkilerini açıklayın ) bu nedenle ekip çalışmasına olumlu yaklaşıyorum.“
Yönlendirici sorular
İyi eğitim almış mülakatçıların adaylardan kanıta dayalı bilgi almak konusunda yetiştirilmiş
olduklarını unutmayın. Bu tip mülakatçılar “yönlendirici soru“ olarak da adlandırılan bir yöntem şöyle işler: bir aday “Ekibinizde yapılması gereken önemli bir değişikliğe nasıl yaklaştığımızı Deneyimsiz adayın “Son zamanlarda çok önemli değişiklikler yaşadık ve personelin tümümün bu değişikleri benimsemesi mümkün olmadı; insanların şimdi biraz daha sakinleştiklerini görerek bu işi pek de kötü
tamamlamadığıma inanıyorum” gibi çok açık olmayan bir cevap verdiğini varsayalım.
Eğitilmiş bir mülakatçı böyle bir cevapla tatmin olmayacaktır, çünkü aldığı bilgilerde adayın
başarıları ya da katkılarıyla ilgili hiçbir kanıt yoktur. Bu nedenle ikinci bir soru hazırlanacak ve aday
cevabını daha daraltmaya ve özel bir konuda açıklama yapmaya zorlanacaktır. Bu amaçla sorulacak
soru şöyle olabilir: “Evet, anlıyorum, bunların başarılması için siz tam olarak ne yaptınız?” Böylesine
kanıta yönelik bir sorudan kaçmak pek mümkün değildir. Deneyimli bir mülakatçıyla karşılacak kadar
talihliyseniz, daha fazla kanıta dayalı bilgi vermek üzere yukarıdakine benzer biçimde zorlanacağınızı
göreceksiniz. Burada size iletilenleri iyi öğrenirseniz, soru ve cevaplar her iki tarafın da işini kolaylaştıracak akıcılıkta geçilecektir. Mülakatçıların büyük bir çoğunluğu bu konuda eğitim almamışlardır.
Pınar Yeşiltay SEVİM
Kaynakça: maksimumbilgi.com