- Kategori
- Siyaset
Mustafa Kemal kurucu ögedir
Mohandas Karamçand Gandi solcu mudur diye Hindistan’da bir tartışma yapılır mı acaba? Ya da Nelson Mandela için solcu olup olmadığının bir önemi var mıdır?
Hadi bunlara ve beraberinde Mustafa Kemal’e solcu diyelim. (Ki olabilirler, her insanın neticede zihin dünyası ve yaşamdaki pratikleri anlamında, siyasal yelpaze içinde durduğu bir nokta vardır) Onları önemli kılan solcu olmaları mıdır, yoksa ülkelerini işgallerden, ırkçılığın bataklığından, sömürücü sistemlerden kurtarmış olmaları mı?
Daha da önemlisi, bu tarihi isimleri, kurdukları, var ettikleri ülkenin ulusu tarafından sahiplenilmesi için onları siyaseten taraf kılmanın bir anlamı var mıdır? Eğer siz Mustafa Kemal’i bir solcu ya da (atıyorum) Marksist olarak tanımlarsanız,70 milyon insanın çoğunluğunu oluşturan, muhafazakar insanlarının ona ne kadar saygı ve sevgi duymalarını bekleyeceksiniz.
Neyse işin bu kısmını bir kenara bırakalım. Bence esas önemli olan nokta, neden bazı kesimlerce son yıllarda bolşevik bir Mustafa Kemal yaratılmak istendiği sorusunun cevabı. Ancak bu soruya cevap vermeden önce, Mustafa Kemal’in ifade ettiği noktayı biraz açmak gerekiyor. Bolşevik Mustafa Kemal ihtiyacı üzerine bir sonraki yazı da duracağız.
Türkiye’de sosyalist sol ile Mustafa Kemal ve onun çizgisi arasında bir mesafe olduğunu her siyasal bilimci kabul eder. Sosyalist solun her kesimi, Kurtuluş Savaşı sonrasında ülkenin yeniden şekillendirilişini olumlu bulmakla beraber, bu çabanın aslen küçük burjuva devrimlerine denk geldiğini düşünür. (Bu arada sosyalist solun eleştirilerini doğru bulduğum için onların söylemlerini kullanmıyorum, yalnızca Mustafa Kemal’le sosyalist sol arasındaki ayrıma dikkat çekmek istiyorum)
Şu dönem ortaya karışık ulusalcılık tezini ortaya atan kesimlerin, fazlası ile (elbette yanlış bir perspektiften)sarıldıkları 1968 gençliği dahi Mustafa Kemal’e nihayetinde (bir burjuva olmadığı için) küçük burjuva devrimcisi gözü ile bakmıştır. Bu ifade bir yanıyla Mustafa Kemal’i küçültmek ya da onu hor görmek için değil, sınıf mücadelesi içindeki yerini tanımlamak için ifade edilmişti. Ama diğer yanıyla aynı ifade süreç içinde kendi durdukları noktayı önemsedikleri, daha ileri bir noktada durduklarını düşündükleri için bir küçümseme ve hor görme düzeyine de erişmişti. Bu nedenle birçok 68 solcusu mücadele durulduğunda (elbetteki sosyalist kimliğinden de uzaklaştıktan sonra), o zaman Mustafa Kemal’e dair düşüncelerinden dolayı utandıklarını dile getirmişlerdir. Aslında bu utanma duygusu Türkiye'deki sol zihniyetin insanlığın gelişimini kategorik olarak ele alamadığının göstergesidir. Bu durum günümüzde bazı kesimlerce Mustafa Kemal'den bolşevik imal edilerek ters yönden tekrar edilmektedir.
68 sürecinde Kemalizme karşı bakış açısına en iyi örneklerden birisi, Deniz Gezmiş’in sehpa yoldaşı ve THKO’nun fikir önderi Hüseyin İnan’ın hareketlerini teorize ettiği, “Türkiye Devriminin Yolu” broşürüdür. İnan burada, Kurtuluş Savaşı’na önderlik eden kadronun, parçalanmış Osmanlı ordusunun ilerici ve reformist kanadı ile şehir küçük burjuvazisi olduğunu söyler. Bu kadronun halk kitlelerini de peşlerinden sürükleyerek emperyalizme karşı bağımsızlık savaşı verdiğini ekler. Ancak devrimlerde işçi sınıfının öncülüğünün gerçekleşmemesi halinde, pratikte öncülüğü ele geçirebilecek sınıf olan küçük burjuvazisinin toplumu, ya kapitalizme kaydıracağını ya da geçici bir bocalama döneminden sonra yeniden emperyalizmin kontrolüne sokacağını dile getirir ve Türkiye’nin 1960’larda geldiği noktanın ikinci şıkka tekabül ettiğini söyler.
68 süreci haricinde, şu an birçok arkadaşın Mustafa Kemal’le Bolşevizm arasında kurmaya çalıştıkları suni bağların aksini ispatlayan tonlarca örnek Cumhuriyet tarihinde mevcuttur. Çerkez Ethem’in "Yeşil Ordu"sunun dağıtılmasından, Cumhuriyetin ilk yıllarında TKP’nin kapatılmasına, Mustafa Suphi’nin ölümünden, Komünist Nazım Hikmet'in ve birçok komünistin hapislerde süründürülmesine kadar birçok örnek, böyle bir bağın olmadığını ispatlar. Mustafa Kemal'in kurucusu olduğu CHP bile siyaseten rengini 1960'ların sonlarında, merkezin solunda yer aldığını belirterek ifade edebilmiştir.
Mustafa Kemal, bu ülke için yapabileceği en iyi şeyi yapmış ve batının 200 yıl önce gerçekleştirdiği “burjuva devrimini” bu topraklara taşımanın adımlarını atmıştır. Baştan belirtelim ki, bu adım (bazı arkadaşlar için burjuva veya liberal demokrasi küçük düşürücü ifadeler olabilir) Mustafa Kemal’i küçülten, yaptıklarını önemsiz veya yetersiz kılan bir adım değildir. Aksine, genellikle doğru zamanda, doğru yöne atılan bir adıma denk geldiği için onu büyülten bir ifadedir.
Bu tip devrimlerin, siyaseten rengi yoktur. Batı Avrupa ülkelerinde klasik anlamda yaşanan burjuva devrimleri için sağ devrimler ya da sol devrimler diyebilir misiniz? Burjuvazinin iktidarını kuran ama beraberinde toplumu bir üst sınıfa taşıyan bu tip devrimler siyaseten renksizdir. Mustafa Kemal'in, -hangi siyaset bilimciye sorarsanız sorun- kendisine aldığı örnek Fransız Devrimiydi. Bu sebepledir ki, devrimin yapısında Jakoben bir anlayış her zaman yer edindi.
Dünya üzerinde burjuva devrimlerini tanımlayan birkaç adım vardır;
1- Mutlakiyet rejimine ve soyluluk uygulamasına son verip, halk iradesini belirleyen sistemlere geçişi sağlarlar.
2- Dinin devlet üzerindeki belirleyiciliğine son vermek için laiklik sistemini kurarlar.
3- Kanun önünde herkesin eşitliği, mülkiyet hakkı, kulluktan vatandaşlığa geçiş, modern devletin yapılanmasını ve devlet-toplum ilişkisini belirleyen anayasaların devreye girmesi gibi yeni bir toplum oluşumunun adımlarını atarlar.
4- Ulus devleti yaratırlar.
Tüm bu adımlar, Mustafa Kemal’in kurtarıcılık özelliği dışında, bu ülke adına giriştiği adımların tümünü kapsar. Bu adımların hiçbirisi sosyalist bir düzeni ifade eden adımlar değildir.
Ekonomik düzlemde de, Mustafa Kemal mülkiyet ilişkilerine müdahale etmemiş, sanayileşme sürecinde ilk dönemler İzmir İktisat Kongresinin sonuçları gereği serbest girişimleri önemserken, dünya üzerinde yaşanan en büyük ekonomik kriz kabul edilen 1929 Dünya Ekonomik Krizinden sonra, tüm batı ülkelerinde yaşanan Keynesçi (aslında Mustafa Kemal devletçi yapıyı kurgularken Keynes hala ünlü kitabını kaleme alıyordu), sosyal devletçi yapıya dönüş anlayışı benimsenmiştir. Bu kriz döneminde zaten ne yerli ne de yabancı sermayenin herhangi bir girişimde bulunma şansının olmadığı da açıktı. Sistem, kendisinin de birçok kez belirttiği gibi, dönemin ve ülkenin şartlarından kaynaklı “mutedil (ılımlı – Mustafa Kemal bu kavramı oldukça sık kullanıyordu) devletçilik”ti ve bu sistemin sosyalist sistemden farklı olduğunu birçok yerde dile getirmişti.
Tüm bunlar, aslında “sosyalizm kötü bir şeydir, Mustafa Kemal’de zaten sosyalist değildir”i ifade etmek için ortaya konan gerçekler değil. Aksine bu yazının sahibi için, sosyalizm iyi bir şeydir, ancak Mustafa Kemal sosyalist değildir ve iyi ki olmamıştır. Çünkü köylü toplumundan sosyalist bir toplum kurma çabası, bir sosyalist için dahi gerçekçi, anlamlı ve doğru bir adım olamazdı. Hele ki tarihsel materyalizme az biraz inanan birisi için, böylesi bir adım hayalcilikten başka bir şey değildir.
Bu minvalde, Mustafa Kemal’in bu ülke için anlamı merkez olmasıdır. O bu ülkenin merkezi, ana yapı taşıdır. Onun sağında da yer alanlar olacaktır, solunda da. Aynen kendi döneminde de bu tip farklı görüşlerin var olduğu gibi. Bilindiği üzere Celal Bayar, siyasal duruşu itibarı ile Mustafa Kemal’in sağında, İsmet İnönü ise solunda yer alan karakterlerdir. Ki, günümüzün solcularınca nefret edilen Celal Bayar, 1937 yılında, o zamanda çok iyi bilinen liberal görüşlerine karşın, Mustafa Kemal tarafından kabineyi kurmakla görevlendirilmiş ve ilk kabine toplantısına da bizzat Mustafa Kemal katılarak, Celal Bayar’dan ülkenin kalkınması için yeni bir program hazırlamasını istemiştir.
Ancak tüm bu gelişmelerin, Turancı, Ulusalcı ve derin devletçi solcularca bir önemi yoktur. Onlar Kemalizmin günümüzde bir bürokrasi ideolojisine dönüşmüş olmasının açığını, Kemalizmden Bolşevik bir sol imal ederek kapatmaya çalışıyorlar. Kendi demokrasi karşıtlıklarını, 1919 şartlarını ve 1920 ve 1930'ların dünyasını bugüne uyarlayan bir edebiyat türünü yeniden hortlatarak örtmeye girişiyorlar.
Peki bu çabanın mimarları kim ve neden Mustafa Kemal’den bir bolşevik üretmeye çalışıyorlar? Bir sonraki yazımız da ele alalım.
- Toplam blog
- : 453
- : 1826
- Kayıt tarihi
- : 14.11.06
36 güneş yılı. 27 yıl G.antep, 9 yıl İstanbul. İstanbul, 90’lı yıllarda yaşandı, bitti. Hep şe..