- Kategori
- Dil Eğitimi
Noktalama işaretleri - 5
TRABZON'DA 1993'TE ÇIKARDIĞIM DERGİ
1. Aşağıdaki tümcelerin ayraçla belirtilmiş yerlerine sırasıyla konacak noktalama işaretleri hangileridir?
Kendine en uygun öğüdü ( ) ancak kendin verebilirsin ( )
A. (,) (!) B. (;) (.) C. (,) (.) D. (;) (!) E. (;) (...)
2. Aşağıdaki tümcelerin ayraçla belirtilmiş yerlerine sırayla konacak noktalama işaretleri hangileridir?
Bildiklerini ( ) saatin gibi kullan ( ) kendine sakla ( ) herkesin ortasında çıkarıp çaka satma ( )
A. (,) (.) (!) (.)
B. (,) (;) (!) (.)
C. (,) (!) (;) (.)
D. (;) (,) (.) (.)
E. (,) (,) (,) (.)
3. Yazı içinde bazı parçaları ayırmak için kullanılan dört noktalama işareti aşağıdakilerden hangisidir?
A. (“ ”) (‘ ’) (./) ( ( ) )
B. ( ( ) ) (‘ ’) (“ ”) ( / )
C. ( . ) ( . / ) ( ..... ) ( [ ] )
D. ( - ) ( .- ) ( “ ”) ( ( ) )
E. ( ( ) ) ( [ ] ) ( “ ” ) ( * )
4. Aşağıdaki tümcelerde ( ) işaretli yerlere sırasıyla hangi noktalama işaretlerinin konması uygun olur?
( ) Yokuşu mu seversin, inişi mi ( ) demişler.
( ) Düz yol ortadan kalktı mı ( ) diye yanıtlamış.
A. ( “ ) ( ? ) ( ”) ( “ ) ( ? ) ( ” )
B. ( “ ) ( ? ) ( ” ) ( : ) ( ? ) ( ” )
C. ( : ) ( ? ) ( , ) ( : ) ( . ) ( ? )
D. ( , ) ( - ) ( ? ) ( - ) ( . ) ( ” )
E. ( : ) ( ? ) ( , ) ( - ) ( ? ) ( ”)
5. Aşağıdaki sözün ( ) ile belirlenmiş boş yerlerine, hangi noktalama işaretlerinin konması uygun olur?
Ayrı ayrı ele alırsanız, bireylerde çılgınlığa pek az rastlarsınız ( ) topluluklarda ( ) partilerde ( ) uluslarda çılgınlık en belirgin şeydir. ( Nietzshe )
A. ( ; ) ( , ) ( , )
B. ( ! ) ( ; ) ( . )
C. ( , ) ( ; ) ( . )
D. ( , ) ( , ) ( ; )
E. ( , ) ( , ) ( , )
Aşağıdaki tümcelerin DOĞRU (D) ya da YANLIŞ (Y) olduklarını belirtiniz.
6. Noktalama işaretlerinin yazıda kullanılması, anlatmaya ve anlamaya yardım eder.
7. Tüm noktalama işaretlerinin kullanıldığı yerler, kesin kurallara bağlanmıştır.
8. Noktalama işaretlerinin her biri, yalnız bir görevde kullanılır.
9. Birleşme çizgisi (kısa çizgi) hem birleştirme, hem de ayırma görevi yapar.
10. Türkçe sesçil dil olduğu için yazımı kolaydır.
“özgürlük(1) insan olmanın başniteliği demekki(2) insan oğlu bir doğa olayı olarak yaşama girmiş bütün canlılar gibi(3) ama o, yüz yıllar süren bir cabayla bilinc aydınlığına erişmiş. Konuşmayı, yazıyı yaratmış, tarih bilincine sahip olmuş... Jaspers’in dediği gibi(4) insan olmak(5) insan oluş demektir(6) Yani sürekli ilerleme(7) araştırma(8) yaratma(9) kendini ve çevresini biçimlendirme yoludur.”
11-15. sorular yukarıdaki metne göre yanıtlanacaktır.
11. Yukarıdaki metinde ( ) içinde numaralandırılmış yerlere sırayla hangi noktalama işaretleri konmalıdır?
A. (,) (.) (...) (:) (,) (.) (,) (,) (,)
B. (;) (,) (...) (:) (;) (.)(,) (,) (;)
C. (!) (.) (...) (;) (,) (,) (.) (,) (,)
D. (,) (,) (...) (:) (,) (.) (,) (,) (,)
E. (,) (.) (.) (;) (,) (.) (,) (,) (,)
12. Yukarıdaki metinde ( “ ” ) işareti arasında yazılması gereken tümce hangi numaralar arasında verilmiştir?
A. 1-2 B. 3-4 C. 4-5 D. 4-6 E. 5-6
13. Yukarıdaki metinde yazım yanlışı yapılmış kaç sözcük vardır?
A. 4 B. 5 C. 6 D. 7 E. 8
14. Yukarıdaki metinde bileşik yazılması gerekirken yazılmayan kaç sözcük vardır?
A. 1 B. 2 C. 3 D. 4 E. 5
15. Yukarıdaki metinde ayrı yazılması gerekirken bileşik yazılan kaç sözcük vardır?
A. 1 B. 2 C. 3 D. 4 E. 5
16. Aşağıdaki tümcelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yoktur?
A. Bu annemin, İstanbul’da, doğan bir kadının öyküsüdür.
B. Bu, annemin İstanbul’da doğan, bir kadının öyküsüdür.
C. Bu annemin İstanbul’da doğan bir kadının, öyküsüdür.
D. Bu, annemin, İstanbul’da doğan bir kadının, öyküsüdür.
E. Bu annemin, İstanbul’da doğan bir kadının öyküsüdür.
17. Aşağıdaki tümcelerde hangisinin sonuna nokta konması gerekir?
A. İstanbul’a kar mı yağdı
B. Konuyu hiç anlamaz olur muyum
C. Hangi kitaba baksak acaba
D. Hasan mı gelmiş
E. O da mı gitti
18. “Feride zeki, başarılı ve afacan bir kızdı.” tümcesindeki ( , ) ün görevine benzer bir kullanım aşağıdaki tümcelerin hangisinde vardır?
A. Namık, okul sıralarında tiyatroya merak sarar.
B. Selim çevrede saygılı, sessiz bir genç olarak tanınır.
C. İzzet Ağa bir gece sancılanır, komaya girer.
D. Sıtkı Efendi bu kasabada, herkesten uzak yaşar.
E. Ali, o yılları unutamıyordu.
19. “Güneş dendi mi, bu yörede ki köyler de akla Ahmet pehlivanın ustalığı ve kuvveti gelirdi; hemşerileri, onun kuvvetiyle övünürdü.”
Yukarıdaki tümcede kaç yazım yanlışı vardır?
A. 5 B. 4 C. 3 D. 2 E. 1
20. “Dün sokakta komşumuz doktor Ali Yüksel Bey’i gördüm.”tümcesinde hangi sözcük yanlış yazılmıştır?
A. Bey B. Doktor C.Yüksel D. Dün E. Ali
“ ilk defa uzun bir yolculuk yapıyordum otobüse bineli on dakika oluyor otobüsün kalkmasına az kaldı son yolcularda bindi ve hareket emri verildi otobüs yavaş yavaş gidiyor yolda taksiler dolmuşlar seyahat otobüsleri yük kamyonları ve şehrin içinde tırafik oldukça sıkışık taşıtlar sanki birbirleriyle yarış ediyorlar işte şehrin dışına çıktık buralar ağaçlık bağlık bahçelik yerler bu manzarayı seyretmeye başlıyorum ortalık biraz karanlık ama ay ışığında yinede seçiliyordu etraf yozgata geldik onbeş dakikalık çay molası birer bardak çay içiyoruz ve yolumuza devam ediyoruz yolda yeryer köyler var kimisi kiremitli kimisi toprak bacalı evler işte uzaktan tiren istasyonu görüldü otobüs durdu birkaç yolcu ile beraber indik burası küçük bir mahalle olduğu için pek gezilecek yeri yok övle yemeğini yedik biraz bekledikten sonra bir maşandiz (yük tireni) geçti on onbeş dakika sonrada tiren geldi.”
Reşat Nuri Güntekin, Anadolu Notları
21. ve 22. soruları yukarıdaki metine göre yanıtlayınız.
21.Yukarıdaki metinde paragraflar, noktalama işaretleri, yazım kuralları dikkate alınmamıştır. Yazıyı bu yönleriyle dikkate alarak yeniden yazınız.
22. Yukarıdaki metni yeniden yazarken bize hangi araçlar gerekli, niçin?
“ Onların ki ahlak değildir gerçekin sahib kişisi sözünde durmazmı zararlı yada zararsız insan yavaşyavaş ve abuk sabuk konuşur iyilikden anlamıyan herşeyi red eden böyle bir akrabam var idi o iki günde bir traş olurdu sim siyah kara kalem kaşı bana volteri hatırlatırdı o benim dedem’dir istambullular gibi giyinirdi ama zenginmi fakirmi bilmem 1908 yılında üsküpde doğmuş 1967 dede öldü ağzı hiç boş durmazdıki habire yerdi yanieliyle verip kaşığıyla göz çıkaranlar cinsindendi onu allahda afvetmez her halde bazan onu sırıl sıklam olmuş lastikleri çifde saç bastonuyla yakacığa çıkarken görürüdüm birgün bana dr ismet beylere gidiyorum dedi zaten dr ismet beyi afyon kara hisardan tanıyordu ona bir kere gönül bağladık artık saat 12 15den sonra kartaldan yakacığa gidilirmi diye soramazdık bütün bunlara rağmen dedem ahlaklı namuslu birkişiydi.”
23-28 sorular yukarıdaki metinden yararlanılarak yanıtlanacaktır.
23. Yukarıdaki metni yazım kurallarına ve noktalama işaretlerine dikkat ederek yeniden yazınız.
24. “ ” işaretinin kullanıldığı yerleri bulunuz, gösteriniz.
25. Büyük harflerin kullanıldığı yerleri belirleyerek düzeltiniz.
26. Kısaltmaları düzelterek yeniden yazınız.
27. “De”, “ki” ek ve bağlaçlarının yazımına dikkat ediniz.
28. “-Mi” soru ekinin (ilgeç) yazımını dikkate alarak düzeltiniz.
“............
Gidiyor musun? Gidiyorum ya işimi tükettim. O zaman gördüm ki, küçük çocuk ağlıyor. Sessizce titreye titreye. .... Ağlama be! Ağlama be! Eskici başka söz bulamamıştır Bunu işiten çocuk, hıçkıra hıçkıra, katıla katıla ağlamaktadır; bir daha Türkçe konuşacak adam bulamayacağına ağlamaktadır.”
Refik Halit Karay, Eskici
29. Yukarıdaki metinde geçen noktalama işaretlerinin nerelerde kullanıldığını bularak yazınız.
30. “Ki” hangi tümcede geçiyor, neden ayrı yazılmış? Bitişik yazılan “-ki” den farkı nedir? Dilimizde kaç çeşit “ki” bulunduğunu örneklerden yararlanarak çıkarınız.
BÜYÜK HARFLERİN NERELERDE KULLANILDIĞI
Gülden, İnci, Gülsüm Çam
Tekir, Karabaş,
Türkler, Japonlar
Türkiye, Kıbrıs, Fransa
Ankara, Paris
Asya, Toroslar, Akdeniz, Dicle
Kuzey Anadolu, Kuzey Amerika
Türkiye Büyük Millet Meclisi, Anayasa Mahkemesi,Türkiye İş Bankası
Ankara Kalesi, Tabakhane Köprüsü, Çarşı Camisi, Atatürk Anıtı
Türkçe, İngilizce
İslamlık, Hıristiyanlık, Hanefilik, Müslüman, Protestan
Hürriyet, Milliyet, Türkçe Sözlük, Türk Dili Dergisi, Çağdaş Türk Dili, Varlık
Öğretmen Türkay, Profesör Doktor Tahsin Yücel
İstanbullu, Türklük
29 Ekim 1923, 1919 Mayıs, 27 Mart 2007 Salı, 21 Nisan 2007 Cumartesi
Uzayda Dünya, Güneş’in çevresinde üç yüz altmış beş günde; Ay ise Dünya’nın çevresinde yirmi dört saatte bir dolanır.
Karşı duvara güneş vurdu. Sen dünyayı gezsen onun gibisini bulamazsın.
31. Yukarıdaki örneklerden yararlanarak büyük harflerinin nerelerde kullanıldığını yazınız.
KISALTMALARIN YAZIMI
Ankara (Ank.) ,İngilizce (İng.),
edebiyat (ede), imza (imz)
toplumbilim (topb.), gökbilim (gökb.)
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), Atatürk Orman Çiftliği (AOÇ)
32. Kısaltmaların nasıl yapıldığını yukarıdaki örneklerden yararlanarak çıkarınız.
“ Dayım Mersinde oturuyor. Onu görsemde tanımam. Yolcular durak da otobüs bekliyorlar.Tarıkta çok hızlı koşuyor. Fırında ki pastayıda getir. Herkez yarın ki maçı bekliyor. Bu fotograf makinesi, benim ki kadar güzel fotoğraf çekmiyor.Tiyatro için bilet aldınmı? Dün Hakanı gördün mü? Yarın beni pikniğe götürecekmisin? İnsan istedimi her güçlüğü yener. Akşam içtiğim çay şekerlimi şekerliydi. İki kalem ile üç defter aldım. Okulla ev arası yakın. Sevgiyle oya konuşuyorlar.Bu sıcak havada paltoyla dolaşılırmı? Araba ile okula gittim. Akşam ki film çok güzel idi (güzeldi). Ne yazık ki bütün sözler yalan imiş(yalanmış).Üzerindeki elbise yemyeşildi (yemyeşil idi). Domateslerin yarısı çürüktü(çürük idi). Pantolonun geniş ise(genişse) daraltayım.”
33. Yukarıdaki metin yazım kurallarına uyulmadan yazılmıştır, yanlışları düzeltiniz.
34.”Keçi ören, Başkentimiz ankaranın bir ilçesidir.” tümcesindeki yazım yanlışlarını düzeltiniz.
35. “Receb’i iki gün önce Erdeğe yolladık.” tümcesindeki yazım yanlışlarını düzeltiniz.
YANITLAR GELECEK YAZIDA VERİLECEKTİR. BAŞARILAR DİLERİM
- Toplam blog
- : 1064
- : 732
- Kayıt tarihi
- : 24.03.12
Türkay KORKMAZ, umuda yolculuğu ertelemez. Mermeri delenin damlanın sürekliliği olduğunu bilir. Y..