- Kategori
- Basın Yayın / Medya
Susam Sokağı Efsanesi
Sizi kim unutabilir ki? Açılır her kapı işte Susam Sokağı. Kaynak: Google images.
Kurabiye canavarı, Minik Kuş, Edi ile Büdü, Kırpık ve daha onlarcası, sanırım neden bahsettiğimi hemen anladınız. Başlığa bile gerek duymayan bu efsane çoğumuzun çocukluk yıllarının vazgeçilmezi olan Susam Sokağından başkası değil. Yaşları bugün 30 ile 40 arasında olanların bir dönem ekranların önünde Kurabiye canavarının şarkıları ve Edi ile Büdü'nün komik tartışmalarıyla eğlenmemiş olmasına pek ihtimal vermiyorum. Ülkemiz 80 kuşağı için vazgeçilmezlerden olan bu program, Amerikan çocukları için daha 70' li yıllarda efsane olmaya başlamıştır. Özellikle iletişim ve medya bölümlerinde okuyan her öğrencinin üzerinde durması gereken bir program olan Susam Sokağı, hazırlanışından yayınlamasına kadar her biri o dönemin en iyi televizyoncuları ve yazarları tarafından uzun çalışmaların ardından ekrana getirilmiştir.
Gerald S.Lesser'in 1974 yılında kaleme aldığı " Children and Television-Lessons from Sesame Street" kitabını tüm televizyoncu arkadaşlara öneriyorum. Susam Sokağının nasıl sıfırdan yaratıldığını bu kitabın sayesinde çok yakından öğrenecek, hem de diğer referans kitapları sayesinde 1970'lerde başlayan bu çocuk programı hakkında derin bilgilere sahip olacaksınız. Kitaptan ve içeriğinden kısaca bahsetmek gerekirse özellikle Susam Sokağı programının çok büyük ön hazırlıkların ardından yaratıldığını söyleyebiliriz. O döneme kadar daha ufak bütçelerle yürütülen çocuk programları Susam Sokağı ile dev bir bütçeden destek alınarak yaratılmasıyla da döneme damgasını vurmuştur. Plato'dan bir alıntı ile başlayan kitap "Çocuğa sıradan insanların sıradan hikayelerini öğretip sonra pişman mı olacağız?" sözüyle çocukların en önemli çağı olan ilk dönemlerine dair çok güzel bir tespitte bulunmuştur.
Bu program yaratılmadan önce belki sosyolog ve psikologların hiç girmediği televizyon endüstrisi, Susam Sokağı ile çok sayıda psikologla tanıştı. Çocukların maruz kalacağı her türlü etkiyi araştıran bu kişiler, hayata geçirilecek olan programın her dakikasını son derece dikkatli hesaplamışlardır. Özellikle 1970'li yılların eğitim sisteminde çocukların okul öncesi eğitimine odaklanmak isteyen yapımcılar tarafından ilk taslakları üretilmeye başlanan Susam Sokağı yavaş ama etkili adımlarla ekrana getirilmiştir. 1950'den önce doğan çocukların televizyonsuz büyüdükleri bir kültürde daha sonra televizyon döneminin başlamasıyla büyük bir etkileşim yaşanmış ve bu tarihten sonra dünyaya gelen tüm bireyler az ya da çok televizyondan etkilenmişlerdir.
Okul öncesi çocukların eğitimlerine destek ve maddi durumu iyi olmayan ailelerin çocuklarına temel bilgileri vermek olarak belirlemiş olan Susam Sokağı, almış olduğu destek ile daha ilk yılında 7 milyon dolar gibi bir bütçe ile çekilmiştir. Bu bütçede devletin % 50 desteği ise büyük önem taşımaktadır. Daha önce devlet hiç bir çocuk programına bu kadar büyük bir pay ayırmamıştır. Susam Sokağı için çok fazla karakter yaratılmış ve çocuklar hiç görmedikleri stil ve karakterde kahramanlar ile tanışmışlardır. Müzikten setlere kadar herşey çocukların ilgisini daha çok çekmek ve onları sıkmadan öğrenmeye teşvik etmek için düzenlenmiştir.
Susam Sokağının başlamasından önce bu projede çalışacak kişileri bulmak dahi kolay olmamıştır. Çünkü çocuk programları o dönemde çalışılmak istenmeyen düşük seviyeli yapımlar olarak görülmüştür. Tüm televizyoncular bu projeye ön yargılı yaklaşarak üzerinde epey düşünmüşlerdir. Çocukların problem çözme, sosyal gelişim, matematik, kavrama ve sayılar üzerinde daha etkili olmalarını hedefleyen Susam Sokağı ekibi tüm bu eğitici çalışmaların ön hazırlıklarını aylar öncesinden yapmaya başlamıştır.
Pogram başlamasından önce çok sayıda çalışma grubu oluşturulmuş ve çocukların davranışları incelenmiştir. Her deneyin sonucu istatistik olarak belirlenmiş ve buna göre bir temel hazırlanmıştır. Programı izleyecek çocukların dikkatini toplarken içerik olarak da eğitici mesajların verilmesi üzerinde yoğun bir araştırma yapılması ise televizyon tarihinde bir başka ilktir.
Program ilk yayınlandığı andan itibaren ratingler ve izleyicilerin tepkileri ölçülmeye başlandı. Kısa bir süre sonra ise gelen anket ve değerlerden çıkan sonuç çocukların Susam Sokağı ile temel bilgileri öğrenmeye başladıkları oldu. Çocuklar bir taraftan eğlenirlerken bir taraftan da öğrenmeye başlamışlardı. Hata yapılan araştırmaların ardından çıkan sonuç, engelli çocukların dahi programdan birçok içeriği öğrendiklerini ortaya koymuştu. Sadece ABD'de 4 ila 8 milyon arasında seyirciye ulaşan Susam Sokağı 58 dakikalık bölümlerin 47 dakikasında çocuklarla göz kontağı sağlama başarısı göstermiştir. İlk kez çocukların televizyondan birşeyler öğrenebileceğini kanıtlamasıyla da tüm araştırmacıları şaşırtmıştır.
Susam Sokağının yayınlanmaya başlamasının üzerinden çok geçmeden eleştiriler de gelmeye başladı. Başlıca eleştiriler arasında çocukların sadece mutlu dünyaya inandırıldıkları, kurabiye canavarının sağlıksız besleniyor oluşu, Susam Sokağında hiç kötü olayın yaşanmayışı, öğrenmenin her zaman eğlenceli olduğu mesajı, beyin yıkandığı vb... eleştiriler ortaya atıldı. Kısa bir zaman içerisinde tüm eleştirilere rağmen büyük başarı gösteren Susam Sokağı tam 50 ülke de farklı dillerde yayınlandı ve her gittiği ülkenin çocuklarını ekran başına kitledi. Kuzenimin sürekli Susam Sokağını izlemekten alfabeyi söktüğünü daha dün gibi hatırlıyorum. Ya da sayıları yiyen canavarların bizlere nasıl sayı saymasını öğrettiklerini, kermitin şarkılarıyla bizleri eğlendirdiğini nasıl unutabilirim?
Bir döneme damgasını vuran bu efsane çocuk programı aslında günümüz televizyoncuların keşfetmesi gereken çok değerli bilgileri ve tecrübeleri içerisinde bulundurmasıyla derinden araştırılmayı beklemektedir. Susam Sokağı üzerinden yıllar geçse de bizlerin kalplerindeki o büyüleyici yeri asla kaybetmeyecektir.
Sevgilerimle,
Rıfat Karlova
- Toplam blog
- : 180
- : 4193
- Kayıt tarihi
- : 13.11.06
Kariyerini Uzakdoğu sahne ve televizyonlarında geliştiren sunucu, şovmen, yazar, oyuncu Uğur Rıf..