- Kategori
- Güncel
Türkiyenin refah sıralaması
28-29 Ekim 2010 tarihli gazetelerde ve internet sitelerinde, merkezi Londra'da bulunan Legatum Enstitüsü’nün refah endeksi listesi yayınlandı.Listede, Türkiye 110 ülke arasında 80’inci sırada yer aldı. Enstitü’nün listesine göre, 1, 2, ve 3’üncü sıralarda Norveç, Danimarka ve Finlandiya bulunuyor. Enstitü’nün listesinde ülkeler sadece refah değil, ekonomi, fırsat eşitliği ve girişimcilik, yönetim, eğitim, sağlık, can emniyeti, kişisel özgürlük ve sosyal sermaye başlıklarında da sıralanıyor.
Türkiye, ekonomide 69, fırsat eşitliği ve girişimcilikte 53, yönetimde 51, eğitimde 82, sağlık hizmetlerinde 57, can emniyetinde 83, kişisel özgürlükte 95, sosyal ilişkiler ve sosyal bütünlük olarak tanımladığı sosyal sermaye de ise 108’inci sırada. Türkiye’nin altında sadece iki ülke var: Bangladeş ve Pakistan.
Listede ilk dikkati çeken ilk sonuç, “kiriz teğet geçti” söylemleri eşliğinde, ekonomimizin büyüdüğü balonu. Büyüyen ekonomi, dünya sıralamasında 69. sırada!
Ne büyüme ama!
Üstelik, pastanın paylaşımındaki adaletsizlikte cabası.
Listede asıl dikkat çeken sonuçlar ise diğer bölümlerdeki sıralamalar. Eğitimde, sağlıkta, can emniyetinde, hele kişisel özgürlük ve sosyal sermayede bulunulan sıralar, şapkayı önümüze koyup düşünmemizi gerektiriyor.
Eğitimde 82, sağlıkta 57. sıralar, bu alanlarda son yıllarda uygulanan özelleştirme politikalarıyla ileri sürülen iyileştirme söylemleriyle ters orantılı gidiyor. Büyük fırtınalar koparılarak yapılan sağlık reformu, sağlık sistemimizi iyileştireceği yerde, orta sıraların üstüne taşımış.
Eğitim sisteminin zaten elle tutulur yanı yok. İlköğretim ve ortaöğretimde, kalabalık sınıflardan mı bahsetsem, birleştirilmiş sınıflardan mı? Öğretmen açığından mı bahsetsem, bulunduğu mahalledeki okula kayıt yaptırmayıp başka okullara servisle giden öğrencilerden mi? Ödeneği olmayan ilköğretim okullarının velileri soyup soğana çeviren bağış politikasından mı bahsetsem, eğitimde uygulanan şiddetten mi? SBS, LYS, LGS, DGS, KPSS gibi deneme yanılma yöntemleriyle suyu çıkarılmış sınav sisteminden mi bahsetsem, eğitim yöneticiliği sisteminde uygulanan kayırmacılık politikalarından mı?
Hangi sorundan bahsedeceğimi bilemiyorum!
Üniversite sisteminin sorunlarını açmaya kalksam herhalde, Cem Karaca’nın meşhur türküsünde söylediği gibi “buradan köye yol olur.”
“Can emniyeti” ve “kişisel özgürlük”te bulunulan 83. ve 95. sıralar, son yıllarda katettiğimiz “ileri demokrasi” uygulamalarının sonucu olsa gerek. Bu sonuçların sorumlusu olarak sadece şimdiki hükümeti suçlamak istemiyorum ama son 8 yılda demokrasi ve Avrupa Birliği söylemleriyle yola çıkan ve ülkenin aydın, liberal kesimlerinin de tam desteğini alan hükümetin bu sonuçlarda büyük payı var diye düşünüyorum.
Bu listenin belki en çarpıcı sonucu olarak değerlendirmemiz gereken bölümü ise, sosyal ilişkiler ve sosyal bütünlük olarak tanımlanan “sosyal sermaye” de 108’inci sırada olmamız. Bugüne kadar toplum olarak sosyal ilişkilerde bir problemimizin olmadığını, yardımlaşma ve dayanışma ilişkilerimizin gelişkin olduğunu, akrabalık ilişkileri sayesinde aç ve açıkta insanımızın bulunmadığını düşünürdük. Bu sonuçlar, bu düşüncemizin doğru olmadığını gösterdi.
Aynı şekilde sosyal sermeyenin bir başka unsuru olan “sosyal bütünlük” ölçeğinde de kötü durumdayız. Sosyal bütünlüğümüz etnik, mezhepsel ve dinsel ayrımcılık politikalarının, bizzat yönetimde bulunanlar tarafından kullanılması ve toplumsal yaşamımıza uygulanması sonucu çatırdamış durumda. İktidarı elinde bulunduranlar, toplumsal geleceğimizi düşünecekleri ve geleceğe dönük çağdaş bir Türkiye vizyonu oluşturacakları yerde, günübirlik politikanın gereği olarak, işlerine gelen ve kendilerine kısa vadede oy kazandıracak olan etnik, dinsel ve mezhepsel politikaları derinleştirme peşindeler.
Günlük politikalar, siyasi partilere hak etmedikleri iktidarı, belki altın tepside sunar ama toplum ekonomide, fırsat eşitliği ve girişimcilikte, yönetimde, eğitimde, sağlık hizmetlerinde, can emniyetinde, kişisel özgürlükte ve sosyal sermaye sıralamasında nal toplamaya devam eder.
Toplumsal refah politikalarını, topluma adil bir şekilde uygulama sorumluluğunu duyan sol siyasal partiler bu sonuçlardan ders çıkararak bir politik hat ve eylem planı belirlemeli ve geç kalmadan uygulamaya koymalıdır.