- Kategori
- Siyaset
Yargı reformu yetmez yargıç reformu da gerekir

Hukuk üstünlüğü, Kuvvetler ayrılığı ve insan hakları gibi Anayasacılık ilkelerinin ortak varsayımı yargının yasama ve yürütme karşısında kişisel özgürlüklerimizi koruyacağı yani bireyin en güvenilir dostu, sığınağı olması gerektiğidir.
Ünlü düşünür Kant’ın eski dostu Fichte’ye kızgınlığını dile getirmek için ”Tanrı bizi dostlarımızdan korusun, düşmanlarımızdan kendimiz korunabiliriz!” demesi gibi biz ülkemiz yargısı söz konusu olduğunda rahatlıkla şunu diyebiliriz:”Tanrı bizi yargıçlardan korusun, siyasetçilerden kendimiz korunabiliriz!”
Bu günlerde Yüksek Mahkeme Yargıçları Anayasa değişikliğine karşı çıkarken sıklıkla Kuvvetler ayrılığı kavramının arkasına sığınarak Yargı Reformuna karşı çıkmaktadırlar. Demokrasilerde politikaları belirleme yetkisi seçilmiş yöneticilere aittir. Yargıçların kamu politikalarını belirlediği ve yargının siyasi role soyunduğu yönetimler demokrasi değil Yargıçlar Hükümeti Sistemi olarak tanımlanır.
Ülkemizde yargıçlarımız bir yandan “kuvvetler ayrılığı ilkesi”nden bahsederken diğer yandan hükümetlerin ekonomi politikalarına dahi müdahale etmeyi yargısal bir yetki gibi görmektedirler. Daha da kötüsü özellikle Yüksek Mahkeme Yargıçlarımıza devletçi, ideolojik olarak taraflı, bireysellik ve özgürlük karşıtı bir felsefe egemendir. Hukukun üstünlüğü ve bireysel özgürlükleri korumakla görevli Yargıçlar “özgürlük/masumluk karinesini” tersine çevirip “suçluluk karinesi” şekline dönüştürebilir mi?Ya da kanunun tanıdığı bir hakkın neden tanınmaması gerektiğini zorlama yorumlarla açıklamaya çalışır mı? Yahut kararıyla konuşmak yerine bildirilerle kamuoyunu yönlendirmeye çalışır mı? Anayasa Mahkemesi Askeri Ceza kanunu’nda yer alan “katıksız hapis” ve “tard” cezalarının Anayasaya aykırı olduğu iddiasını red gerekçesini okuyalım: Katıksız hapis ile ilgili Anayasa Mahkeme gerekçesi: “… Halkının büyük çoğunluğunun, ne yazık ki başlıca gıdasını ekmek teşkil eden bir ülkede bir cezanın üç gün yalnız bu gıda ile yetinmek zorunda bırakılmasını eziyet ve işkence saymak gerçekçi bir görüş ve anlayış olmaz.Ahlakça çeşitli kimseleri içinde barındırmak zorunda bulunan asker ocağından bir takım askerlik hizmetlerinden sıyrılabilmek için hapse girme yolunu arayacakların ve oda hapsini nimet sayacakların çıkabileceğini ve bu gibileri ancak katıksız hapsin yola getirebileceğini de ayrıca göz önünde tutmak gerekir…” Tard cezası ile ilgili gerekçe daha da ilginç: ”…Askerlik şerefli bir görevdir. Bu şerefin korunması kaygısı en ağır müeyyideleri dahi haklı kılar.Askerlik görevine leke sürenlerin, yerine göre hapis, ağır hapis, hatta idam cezasıyla cezalandırılmaları yeterli değildir.Böylelerini bir daha geri alınmaksızın asker topluluğunun dışına atılmaları, askerlikle olan ve askerlik hizmetinden doğan bütün ilişkilerinin kesilmesi ve bu ilişkileri hatırlatacak bütün izlerin silinmesi, kısacası hiç askerlik hizmetine girmemiş gibi bir duruma getirilmeleri gerekir…”
Bireyin sığınacağı, hak ve hukukunu arayacağı en yüksel mahkemenin Anayasa Mahkemesi’nin Yüksek yargıçlarının kararına, zihniyetine bakın…”İdam bile yetmez” diyorlar, nasıl yapacaklarsa hafızasını mı silecekler nasıl olacaksa askerlikle ilişkili bütün izler silinip hiç askerlik yapmamış hale getireceklermiş.. Bu cümleleri yazabilen, bireye böyle bakan bir Yargıca güvenebilir misiniz? Yargıçların yaklaşımı böyle olduğu bir ülkede yargı sorunu yasal düzenlemelerle, reformlarla aşılamaz. Yargıçların kendilerini ideolojik etkilerden arındırarak zihniyet reformu yapmaları gerekir… Yargısal alandaki en büyük sorun yaslar değil özellikle Yüksek Mahkeme Yargıçlarına hakim zihniyettir. Bu zihniyet sorunu ise Anayasa değişikliği, yasalar, yargı reformu ile aşılabilecek bir sorun değildir.Sorun tamamen yargıçların kişisel özellikleri ve erdemleriyle ilgilidir. Bilgi eğitim ve öğretim ile elde edilebilir ama erdem edinebilmek için kişinin diğer insanları ve doğayı gözlemledikten sonra iç dünyasında yapacağı yolculuklarla kendi kendine geliştirmesi gerekir. “Hâkim, hakîm, fehim, müstakim ve emin, mekin, metin olmalıdır.” der Mecelle. Yargıçların bireyi değil devleti korudukları, özgürlüklerin değil resmi ideolojinin tarafını tuttukları bir ülkede hangi yargı reformunu yaparsanız yapın yasalar Yargıçların zihniyetinde etkisizleşecektir. Bu nedenle Yargı Reformuna, Anayasa değişikliğine “evet” diyoruz ama hukuka, demokrasiye ve özgürlüklere ulaşmanın yolunun zihniyet değişiminden geçtiğini hatırlamayı görev biliyoruz. Yüksek Yargı’ya hakim olan zihniyetin bir iki kanun değişliği ile gerçekleşemeyecek kadar zor ve zaman alıcıdır. Bu süreç önünde durulamayacak bir süreçtir. Bazı yargıçlarımız, bazı insanlarımız, bazı partilerimiz hatta Hükümet istemese de daha iyi bir hukukumuz daha iyi bir demokrasimizin olmaması mümkün değildir.
Ünlü düşünür Kant’ın eski dostu Fichte’ye kızgınlığını dile getirmek için ”Tanrı bizi dostlarımızdan korusun, düşmanlarımızdan kendimiz korunabiliriz!” demesi gibi biz ülkemiz yargısı söz konusu olduğunda rahatlıkla şunu diyebiliriz:”Tanrı bizi yargıçlardan korusun, siyasetçilerden kendimiz korunabiliriz!”
Bu günlerde Yüksek Mahkeme Yargıçları Anayasa değişikliğine karşı çıkarken sıklıkla Kuvvetler ayrılığı kavramının arkasına sığınarak Yargı Reformuna karşı çıkmaktadırlar. Demokrasilerde politikaları belirleme yetkisi seçilmiş yöneticilere aittir. Yargıçların kamu politikalarını belirlediği ve yargının siyasi role soyunduğu yönetimler demokrasi değil Yargıçlar Hükümeti Sistemi olarak tanımlanır.
Ülkemizde yargıçlarımız bir yandan “kuvvetler ayrılığı ilkesi”nden bahsederken diğer yandan hükümetlerin ekonomi politikalarına dahi müdahale etmeyi yargısal bir yetki gibi görmektedirler. Daha da kötüsü özellikle Yüksek Mahkeme Yargıçlarımıza devletçi, ideolojik olarak taraflı, bireysellik ve özgürlük karşıtı bir felsefe egemendir. Hukukun üstünlüğü ve bireysel özgürlükleri korumakla görevli Yargıçlar “özgürlük/masumluk karinesini” tersine çevirip “suçluluk karinesi” şekline dönüştürebilir mi?Ya da kanunun tanıdığı bir hakkın neden tanınmaması gerektiğini zorlama yorumlarla açıklamaya çalışır mı? Yahut kararıyla konuşmak yerine bildirilerle kamuoyunu yönlendirmeye çalışır mı? Anayasa Mahkemesi Askeri Ceza kanunu’nda yer alan “katıksız hapis” ve “tard” cezalarının Anayasaya aykırı olduğu iddiasını red gerekçesini okuyalım: Katıksız hapis ile ilgili Anayasa Mahkeme gerekçesi: “… Halkının büyük çoğunluğunun, ne yazık ki başlıca gıdasını ekmek teşkil eden bir ülkede bir cezanın üç gün yalnız bu gıda ile yetinmek zorunda bırakılmasını eziyet ve işkence saymak gerçekçi bir görüş ve anlayış olmaz.Ahlakça çeşitli kimseleri içinde barındırmak zorunda bulunan asker ocağından bir takım askerlik hizmetlerinden sıyrılabilmek için hapse girme yolunu arayacakların ve oda hapsini nimet sayacakların çıkabileceğini ve bu gibileri ancak katıksız hapsin yola getirebileceğini de ayrıca göz önünde tutmak gerekir…” Tard cezası ile ilgili gerekçe daha da ilginç: ”…Askerlik şerefli bir görevdir. Bu şerefin korunması kaygısı en ağır müeyyideleri dahi haklı kılar.Askerlik görevine leke sürenlerin, yerine göre hapis, ağır hapis, hatta idam cezasıyla cezalandırılmaları yeterli değildir.Böylelerini bir daha geri alınmaksızın asker topluluğunun dışına atılmaları, askerlikle olan ve askerlik hizmetinden doğan bütün ilişkilerinin kesilmesi ve bu ilişkileri hatırlatacak bütün izlerin silinmesi, kısacası hiç askerlik hizmetine girmemiş gibi bir duruma getirilmeleri gerekir…”
Bireyin sığınacağı, hak ve hukukunu arayacağı en yüksel mahkemenin Anayasa Mahkemesi’nin Yüksek yargıçlarının kararına, zihniyetine bakın…”İdam bile yetmez” diyorlar, nasıl yapacaklarsa hafızasını mı silecekler nasıl olacaksa askerlikle ilişkili bütün izler silinip hiç askerlik yapmamış hale getireceklermiş.. Bu cümleleri yazabilen, bireye böyle bakan bir Yargıca güvenebilir misiniz? Yargıçların yaklaşımı böyle olduğu bir ülkede yargı sorunu yasal düzenlemelerle, reformlarla aşılamaz. Yargıçların kendilerini ideolojik etkilerden arındırarak zihniyet reformu yapmaları gerekir… Yargısal alandaki en büyük sorun yaslar değil özellikle Yüksek Mahkeme Yargıçlarına hakim zihniyettir. Bu zihniyet sorunu ise Anayasa değişikliği, yasalar, yargı reformu ile aşılabilecek bir sorun değildir.Sorun tamamen yargıçların kişisel özellikleri ve erdemleriyle ilgilidir. Bilgi eğitim ve öğretim ile elde edilebilir ama erdem edinebilmek için kişinin diğer insanları ve doğayı gözlemledikten sonra iç dünyasında yapacağı yolculuklarla kendi kendine geliştirmesi gerekir. “Hâkim, hakîm, fehim, müstakim ve emin, mekin, metin olmalıdır.” der Mecelle. Yargıçların bireyi değil devleti korudukları, özgürlüklerin değil resmi ideolojinin tarafını tuttukları bir ülkede hangi yargı reformunu yaparsanız yapın yasalar Yargıçların zihniyetinde etkisizleşecektir. Bu nedenle Yargı Reformuna, Anayasa değişikliğine “evet” diyoruz ama hukuka, demokrasiye ve özgürlüklere ulaşmanın yolunun zihniyet değişiminden geçtiğini hatırlamayı görev biliyoruz. Yüksek Yargı’ya hakim olan zihniyetin bir iki kanun değişliği ile gerçekleşemeyecek kadar zor ve zaman alıcıdır. Bu süreç önünde durulamayacak bir süreçtir. Bazı yargıçlarımız, bazı insanlarımız, bazı partilerimiz hatta Hükümet istemese de daha iyi bir hukukumuz daha iyi bir demokrasimizin olmaması mümkün değildir.