- Kategori
- İş Yaşamı - Kariyer
Zor zanaattır aylık almak

Her ay sonu olduğu gibi, hazırlıklarımı üç gün öncesinden tamamlamıştım. Saç ve sakalım bakımsız denecek kadar uzamıştı. Altın kaplama, baba yadigârı saatimi evde bıraktım. En paspal elbiselerimi giydikten sonra, gazetelerin eleman aranıyor sayfalarından yirmi işyeri seçip, adres ve telefon numaralarını bir dosya kâğıdına yazdım. Güya ben bu işyerlerine başvuru yapmıştım ama hepsi birden ağız birliği etmişçesine “Maalesef iş yok!” demişlerdi.
Her şey eksiksiz olmalıydı. Sol elimi sargı beziyle sararak, aynanın karşısında kendimi son bir kez daha kontrol ettim. Tam saatinde Sosyal Yardım Dairesine (Sosyalamt) girdiğimde hiçbir eksiğim yoktu.
Telaş etmeden sıra numaramı alıp bekleme salonundaki yerlerden birine oturdum. Gazete okuma bahanesiyle salonda oturanları süzerken, herkesin de hazırlıklı geldiğini fark ettim.
Milletin üstü başı dökülüyordu. Hanımlar kolyesiz, küpesiz ve makyajsızdılar. Beylerin en bakımlı görüneni ve kılık kıyafeti en düzgün olanı bendim maalesef! Bu durum oldukça canımı sıkıyordu. Eve gidince bu tedbirsizliğimin hesabını soracaktım kendimden.
Övünerek müşahede ettim ki, salondaki çoğunluk biz “mesleksiz” Türk’lerden oluşuyordu. İkinci büyük gurubu ise esas Alman’lar, üçüncü gurubu da Kazakistan, Tacikistan, Rusya ve Sibirya kökenli, çekik gözlü Alman’lar oluşturuyordu.
Ama Polonya, Romanya kökenli Alman’ların sayıları da azımsanmayacak kadar çoktu. Arnavut, Sırp, Boşnak ve Hırvat gibi Balkan ülkelerinin yardıma muhtaç bireyleri de başlı başına bir gurubu teşkil ederek, salona ayrı bir renk katıyorlardı.
İçlerinde en tecrübelisi ve en rahat olanı bendim tabii. Yaklaşık beş senedir sosyal yardımla geçindiğimizden adımız, “Sosyalamtçı’ya” çıkmıştı. Bilirsiniz, yiğit lakabıyla anılır.
Sosyalamt memurlarıyla aramdan su sızmıyordu. Enseye tokat, şeye şaplak sizin anlayacağınız. Ama buna rağmen aradaki mesafeyi koruyor, tedbiri elden bırakmıyordum. Yeni atanmış tıfıl ve işgüzar bir memur keyfimi kaçırabilirdi.
Mesai saati başlayıp duvardaki elektronik tabelada sıra numaraları belirince, heyecan son haddine vardı. Köşede oturan Romanyalı çift her zamanki numaralarına başladılar. Erkek olanı hasta pozlarına bürünüp yere uzandı. Eşi de kesik soluyan kocasının terlerini silmeye başladı. İçeri girip çıkan Sosyalamt memurlarına yardıma muhtaç olduklarını ispat etme gayreti içindeydiler. İyi, güzel ama her ay da aynı numara sökmez ki birader!
Daha sonra salona dört Alman penası girdi. Ellerinde bira şişeleri, şarkı söyleyip patırtı yapmaya başladılar. Akşamdan kaldıkları belliydi ve bugün para alacakları için keyifliydiler. Herkes bu guruba küçümseyici gözlerle baktı. Ben fazladan “cıkcık” yaparak kafamı sağa sola salladım. İnsan ekmek yediği kapıya saygısızlık yapar mı? Yapan yapıyordu işte.
Tüm giriş çıkışlar kontrolüm altındaydı. Çok dikkatli olmalıydım. 114, 115 ve 116 numaralı kapıların ardında kaderimiz tayin ediliyordu.
Bu odalardan ellerine sarı renkli ödeme kâğıtlarını alabilip de çıkan şanslı Sosyalamtçılar hiç vakit kaybetmeden gişenin yolunu tutuyor ve bu kâğıtları paraya çeviriyorlardı. Çeşitli nedenlerden ve genellikle de aptallıklarından dolayı bu kâğıtları alamayanlar ise kapıları hızla vurup çıkıyor, küfrün henüz duyulmamış çeşitlerinden örnekler vererek evlerinin yolunu tutuyorlardı.
Heyecan son haddine varmıştı ki, elektronik tabelada sıra numaramı gördüm. Soğukkanlılığımı bozmayarak ağır, ağır doğruldum. Ne olacaksa olacaktı artık! Hafif, hafif topallayarak 114 numaralı odaya yöneldim. Kapıyı yolunca, yordamınca tık tıklatıp içeri süzüldüm. En içten “Gutentag’larımı” sunarak oturmam gereken yere adeta iliştim.
Gereksiz sarf edilecek her sözcük zararıma olacağından, derin bir sessizliğe büründüm. Benden önce bu odaya giren Arnavut küfürler savurarak çıktığından durum biraz kritikti. Ama öte yandan, biraz önce bu odada yaşanan tatsız tartışmanın bu genç ve güzel memure hanım üzerinde manevi bir yorgunluk yaratacağı da kesindi. Bir de benimle hırlaşacağına hiç ihtimal vermiyordum.
Ve öngörülerimde yanılmamıştım. Gerekli kâğıtları benden isterken sesi yorgun ve bitik çıkıyordu “Niye çalışmıyorsunuz Herr Hasan, İş bulamadınız mı Herr Hasan?” diye de sormadı. Anlaşılan bir de benimle uğraşmaya hiç niyeti yoktu. Bakışlarıma, ”Nedir yani sizin bu cahil insanlardan çektiğiniz, siz onlara uymayın lütfen” anlamları yükleyerek, sarı renkli ödeme kâğıdını doldurmasını seyrettim. Ve hatta cesaretlenip, 240 Marklık elbise yardımını kendisine hatırlattım.
Uzun bir “Ach sooo!” çekerek elbise parasını da yazdı.
Tecrübe ve yanılmaz öngörülerimle bu ayı da atlattım. Gelecek ay mı? Ohoo! Gelecek aya daha çok var; hele bir gelsin, bir şeyler düşünürüz elbette. Bizim adımız boşu boşuna “Sosyalamtçı’ya” çıkmadı.
Berlin 1996
Arşivden: Gurbetistan’dan İnsan Manzaraları (2)